Saltu al enhavo

Popolo

El Vikicitaro
Popolo
Popolo
Popolo
Aliaj projektoj
Popolo en Vikipedio
Popolo en Komuneja kategorio
Popolo en Vikivortaro

Popolo estas vasta grupo da homoj, konsciaj pri sia malsimileco kun la ceteraj najbaraj grupoj, kaj loĝantaj kune, plejofte en unu sama lando kaj la malpli riĉa, malpli kulturita plimulto, kontraste kun kleruloj, burĝoj ks.

Citaĵoj

[redakti]
Citaĵo
« Se mi devus insisti pri ĉio, kion mi mem kredas, mi apenaŭ utilus al nia popolo, ĉar la popolo neniukaze sekvus min. Nia popolo estas mallongvida kaj ne orientiĝas je la internaciaj aferoj. Via popolo ankaŭ ne vidas perspektivojn, sed ĝi estas ne tiom miopia kiel la nia en tiaj aferoj… Danke al larĝeco de la oceano nia popolo opinias, ke ĝi devas timi nenion en la nuna konfrontiĝo [la Unua mondmilito] kaj ke ĝi havas neniun respondecon rilate al tio ĉi. »
— Theodore Roosevelt, Letero al Rudyard Kipling [la 4-a de novembro 1914]
Citaĵo
« Frenezo inter unuopuloj estas malofta—sed inter grupoj, partioj, popoloj kaj epokoj la regulo. » « Der Irrsinn ist bei einzelnen etwas Seltenes--aber bei Gruppen, Parteien, Völkern und Zeiten die Regel. »
— Friedrich Wilhelm Nietzsche, Jenseits von Gut und Böse, Trans Bono kaj Malbono
Citaĵo
« Iam estas tempo kiam trankvila kuraĝo kaj aŭdaco fariĝas la ununura formo de konvena prudento por popolo en la ĉefmomento de ĝia ekzisto. Se ĝi tiam ne akceptas la kalkulitan riskon de grandaj paŝoj, ĝi povas por ĉiam manki ĝian karieron, tiel kiel homo kiu timas la vivon. »
— René Lévesque, Afiŝita sur la ŝildo de lia statuo antaŭ la Kebekia Parlamento.
Citaĵo
« Leĝoj ne malkaŝas tion, kio estas popolo, nur tion kio ŝajnas al ĝi fremda, stranga, terura kaj fremdlanda. » « Gesetze verraten nicht das, was ein Volk ist, sondern das, was ihm fremd, seltsam,ungeheuerlich,ausländisch erscheint. »
— Friedrich Wilhelm NietzscheLa Gaja Scienco. Aforismo 43
Citaĵo
« Ŝtato nomiĝas la plej malvarma de ĉiuj malvarmaj monstroj. Malvarme ĝi ankaŭ mensogas; kaj jen la mensogo rampanta el ĝia buŝo: "Mi, la ŝtato, estas la popolo". Mensogo estas! [...] Kie ankoraŭ ekzistas popolo, la ŝtaton ĝi ne komprenas kaj malamas, kiel malbonan rigardon kaj pekon kontraŭ moralo kaj rajtoj. »
— Friedrich Wilhelm NietzscheTiele parolis Zaratuŝtra. Pri l'nova idolo
Citaĵo
« Laŭ sia subjektiva-emocia esenco, nocioj de patrujo kaj popolo estas nocioj de patrino kaj familio»
— Wilhelm ReichAmasa psikologio de faŝismo [1933]
Citaĵo
« Dum mia vivo mi dediĉis min al tiu ĉi lukto de la afrika popolo. Mi batalis kontraŭ blankan regadon, kaj mi batalis kontraŭ nigran regadon. Mi ŝategis la idealon de demokrata kaj libera socio, en kiu ĉiuj homoj vivos kune en harmonio kaj kun egalaj ŝancoj. Ĝi estas idealo, por kiu mi esperas vivi. Sed, mia sinjoro, se necesas, ĝi estas idealo por kiu mi pretas morti. » « (angle) During my lifetime I have dedicated myself to this struggle of the African people. I have fought against white domination, and I have fought against black domination. I have cherished the ideal of a democratic and free society in which all persons will live together in harmony and with equal opportunities. It is an ideal which I hope to live for. But, my lord, if needs be, it is an ideal for which I am prepared to die. »
— Nelson Mandela
Citaĵo
« En iu ajn lando, sendepende de tio, kion diras ĝiaj leĝoj, kie ajn homoj agas laŭ la ideo, ke la malavantaĝo de unu viro estas la bono de alia, tie ekzistas sklaveco. Kie ajn, en iu ajn lando, la tuta popolo sentas, ke la feliĉo de ĉiuj dependas de la feliĉo de la plej malfortaj, tie ekzistas libereco. » « (angle) In any country, regardless of what its laws say, wherever people act upon the idea that the disadvantage of one man is the good of another, there slavery exists. Wherever, in any country the whole people feel that the happiness of all is dependent upon the happiness of the weakest, there freedom exists. »
— Booker T. Washington
Citaĵo
« Populara registaro sen popularaj informoj, aŭ la rimedoj por akiri ilin, estas nur Prologo al Farso aŭ Tragedio, aŭ eble ambaŭ. Scio eterne regos nescion: Kaj popolo, kiu volas esti sia propra Reganto, devas armi sin per la potenco, kiun donas scio. » « (angle) A popular Government without popular information, or the means of acquiring it, is but a Prologue to a Farce or a Tragedy, or perhaps both. Knowledge will forever govern ignorance: And a people who mean to be their own Governors, must arm themselves with the power which knowledge gives. »
— James Madison
Citaĵo
« La Registaro de la absoluta plimulto anstataŭ la Registaro de la popolo estas nur la Registaro de la plej fortaj interesoj; kaj kiam ne efike kontrolita, ĝi estas la plej tirana kaj subprema, kiun oni povus elpensebli. » « (angle) The Government of the absolute majority instead of the Government of the people is but the Government of the strongest interests; and when not efficiently checked, it is the most tyrannical and oppressive that can be devised. »
— John C. Calhoun
Citaĵo
« Mi miskomprenas la usonan popolon, se ili favoras la malamindan doktrinon, ke ne ekzistas internacia moralo; ke ekzistas unu leĝo por forta nacio kaj alia por malforta, kaj ke eĉ per malrespekto forta potenco senpune povas elrabi malfortulon de sia teritorio. » « (angle) I mistake the American people if they favor the odious doctrine that there is no such thing as international morality; that there is one law for a strong nation and another for a weak one, and that even by indirection a strong power may with impunity despoil a weak one of its territory. »
— Grover Cleveland
Citaĵo
« Konstitucio, kiel diris Solono, estas bona por certa popolo kaj dum certa tempo. Ĝi ne devas esti mumiigita. » « (france) Une constitution, comme disait Solon, est bonne pour un peuple et pour un temps. Il ne faut pas la momifier. »
— Charles de Gaulle
Citaĵo
« La popolo devas sin defendi, sed ne oferi sin. La popolo ne devas permesi ke oni detruu kaj distruu ĝin, sed ankaŭ ne povas humiliĝi.[1] » « (hispane) El pueblo debe defenderse, pero no sacrificarse. El pueblo no debe dejarse arrasar ni acribillar, pero tampoco puede humillarse. »
— Salvador Allende, Lastaj publikaj vortoj de Salvador Allende
Citaĵo
« La libera esprimo de la esperoj kaj aspiroj de popolo estas la plej granda kaj sola sekureco en prudenta socio» « (angle) The free expression of the hopes and aspirations of a people is the greatest and only safety in a sane society. »
— Emma Goldman
Citaĵo
« Dio savu la landon, ĉar estas evidente ke la popolo ne volas. » « (angle) May God save the country, for it is evident that the people will not. »
— Millard Fillmore
Citaĵo
« Ni dediĉas nin al tio, kion la grekoj skribis dum multaj jaroj: dresi la sovaĝecon de viro kaj fari mildan la vivo en ĉi tiu mondo. Ni dediĉu nin al tio, kaj diru preĝon por nia lando kaj por nia popolo. » « (angle) Let's dedicate ourselves to what the Greeks wrote so many years ago: to tame the savageness of man and make gentle the life of this world. Let us dedicate ourselves to that, and say a prayer for our country and for our people. »
— Robert F. Kennedy
Citaĵo
« Popolo, kiu taksas siajn privilegiojn super siaj principoj, baldaŭ perdas ambaŭ. » « (angle) A people that values its privileges above its principles soon loses both. »
— Dwight D. Eisenhower

Jean Baudrillard

[redakti]
Citaĵo
« Kontraŭ-Kopernika revolucio: ne plu ekzistas transcenda instanco, nek la suno, nek fonto de lumo, potenco kaj scio — ĉio eliras el la popolo kaj ĉio revenas al ĝi. Nome ekde tiu ĉi ŝoka recirkulado komencas realiĝi, de scenaro de la totala balotrajto kaj ĝis la nuntempaj ĥimeroj de opinisondado, la universala simulakro de manipulado»
— Jean Baudrillard, Simulakroj kaj simulaĵoj [1981]
Citaĵo
« La popolo iĝis publiko. Kiel la percepto-modelo de la politika sfero servas perceptado de la matĉo, beletra aŭ animcia filmo. Same kiel per spektaĵo sur la hejma ekrano, loĝantaro estas sorĉita de ĉiamaj ŝanĝiĝoj de sia opinio, pri kiuj ĝi ekkonas el ĉiutagaj gazetaj publikaĵoj de la sondado. »
— Jean Baudrillard, En la ombro de la silentema plejmulto [1982]

Emil Cioran

[redakti]
Citaĵo
« Por elstariĝi inter aliaj popoloj, por humiligi kaj distreti ilin aŭ simple por trovi sian neripeteblan vizaĝon, la popolo bezonas frenezan ideon kiu gvidas ĝin, starigas antaŭ ĝi celojn, nekompareblajn kun iuj ajn realaj eblecoj. »
— Emil Cioran, Historio kaj utopio [1960]
Citaĵo
« Popolo, atinginta prosperon, eluzinta ĉiujn siajn talentojn kaj komplete konsuminta sian genion, elaĉetas tiun sukceson per sterileco. Ĝi plenumis sian devon kaj revas vivi trankvile, sed ve, nome tion ĝi ne sukcesas fari. Kiam la romianoj — aŭ iliaj kompatindaj restaĵoj — ekdeziris ripozi, ekmoviĝis la barbaroj»
— Emil Cioran, Falo en la tempon [1964]

Aleksander Herzen

[redakti]
Citaĵo
« Popoloj, amasoj estas naturaj elementoj, Oceanidinoj; ilia vojo estas la vojo de la naturo, ili estas ĝiaj plej proksimaj posteuloj, ili estas allogataj de malluma instinkto, de senkonsciaj pasioj, ili obstine konservas tion, kion ili atingis, eĉ se ĝi estas malbona [...] » « Народы, массы — это стихии, океаниды; их путь — путь природы, они ее ближайшие преемники, влекутся темным инстинктом, безотчетными страстями, упорно хранят то, до чего достигли, хотя бы оно было дурно [...] »
— Aleksander Herzen, De sur alia bordo [la 1-an de marto 1849]
Citaĵo
« Estus absurde akuzi la popolojn, ili estas pravaj, ĉar ili ĉiam laŭas al cirkonstancoj de sia antaŭa vivo; ili ne respondecas pri la bono, nek pri la malbono, ili estas faktoj kiel bona kaj malbona rikoltoj, kiel kverko kaj spiko. La respondeco kuaŝas ĉefe sur malplimulto, kiu reprezentas konscian penson de sia tempo, kvankam ankaŭ ĝi ne estas kulpa; ĝenerale jura vidpunkto taŭgas nenie krom juĝejo, kaj ĝuste pro tio ĉiuj juĝejoj en la mondo estas tute maltaŭgaj. Kompreni kaj akuzi estas preskaŭ same absurde kiel kompreni kaj ekzekuti. » « Народы обвинять нелепо, они правы, потому что всегда сообразны обстоятельствам своей былой жизни; на них нет ответственности ни за добро, ни за зло, они факты, как урожай и неурожай, как дуб и колос. Ответственность скорее на меньшинстве, которое представляет собою осознанную мысль своего времени, хотя и оно не виновато; вообще юридическая точка зрения не годится нигде, кроме в суде, и именно потому все суды в мире никуда не годятся. Понимать и обвинять — это почти так же нелепо, как не понимать и казнить. »
— Aleksander Herzen, De sur alia bordo [la 1-an de marto 1849]
Citaĵo
« Pri ĉiutaga pano liberalismo ne pensis, ĝi estas tro romantikulo por zorgi pri tiaj krudaj bezonoj. Por liberalismo estis pli facile elpensi la popolon ol esplori ĝin. Ĝi mensogis kontraŭ ĝi pro amo ne malpli ol aliaj mensogis kontraŭ ĝi pro malamo. Liberaluloj verkis sian popolon a priori, vestis ĝin je romia togo kaj paŝtistaj vestoj. Pri efektiva popolo oni pensis malmulte; ĝi vivis, laboris, suferis apude, proksime, kaj se iu konis ĝin, tio estis ĝiaj malamikojpastroj kaj legitimistoj. Ĝiaj sortoj restis same kiel antaŭe, sed la popolo elpensita iĝis idolo en la nova politika religio — sanktoleo, per kiu oni ŝmiris frunton de la caroj, transiris al sunbruniĝinta frunto, kovrita je haŭtsulkoj kaj amara ŝvito. Sen liberigi ĝiajn manojn, nek ĝian intelekton, liberalismo sidigis la popolon sur tronon kaj, sin klinante ĝistere, klopodis samtempe lasi la potencon al si mem. » « О хлебе насущном — либерализм серьезно не думал, он слишком романтик, чтоб печься о таких грубых потребностях. Либерализму легче было выдумать народ, нежели его изучить. Он налгал на него из любви не меньше того, что на него налгали другие из ненависти. Либералы сочинили свой народ a priori, одели его в римскую тогу и в пастушеский наряд. О действительном народе мало думали; он жил, работал, страдал возле, около, и если его кто-нибудь знал, то это его враги — попы и легитимисты. Судьбы его оставалась по-старому, зато народ вымышленный сделался кумиром в новой политической религии — елей, которым мазали чело царей, перешел на загорелое чело, покрытое морщинами и горьким потом. Не освободивши ни его рук, ни его ума, либерализм посадил народ на трон и, кланяясь ему в пояс, старался в то же время оставить власть себе. »
— Aleksander Herzen, De sur alia bordo [la 1-an de marto 1849]
Citaĵo
« Anstataŭ kredigi la popolojn ke ili pasie deziras tion kion deziras ni, estus pli bone ekpensi ĉu ili nun deziras ion ajn kaj se ili deziras ion tute alian, do koncentriĝi, forlasi la merkaton, foriri pace sen perforti aliajn kaj nek malŝparante sin mem. » « Вместо того, чтоб уверять народы, что они страстно хотят того, что мы хотим, лучше было бы подумать, хотят ли они на сию минуту чего-нибудь, и, если хотят совсем другое, сосредоточиться, сойти с рынка, отойти с миром, не насилуя других и не тратя себя. »
— Aleksander Herzen, De sur alia bordo [la 3-an de aprilo 1850]
Citaĵo
« Mi opinias ke la popolon eblas nomi nek malbona, nek bona. En la popolo ĉiam esprimiĝas la vero. La vivo de la popolo ne povas esti mensogo»
— Aleksander Herzen, Rusa popolo kaj socialismo: Letero al Jules Michelet [la 22-an de septembro 1851]
Citaĵo
« Necesas diri la veron ke liberalismo nenie distingiĝis pri profunda kono de la popolo, speciale de la kampara. Liberalismo ĝenerale estas transira fenomeno, evoluinta en la urba civilizacio, necesa malplenigo de la spaco inter malnova kaj nova konstruaĵoj. Ĝi ĉiam kontentiĝis je abstrakta imago pri la popolo, ĝia retorika bildo, en kiu estis kombinitaj — simpleco de Gessner-aj patriarkoj, moroj de Deshoulières-aj paŝtistinoj kaj ferocaj virtoj de romia plebo de la antaŭ-Punika tempo. » « Надо правду сказать, что либерализм нигде не отличался глубоким знанием народа, особенно сельского. Либерализм вообще явление переходное, развившееся в городской цивилизации, необходимая расчистка места между старой и новой постройкой. Он всегда довольствовался отвлеченным понятием о народе, риторическим образом его, в котором были совмещена — простота Геснеровых патриархов, нравы дезульеровских пастушек и свирепые добродетели римского плебея допунических времен. »
— Aleksander Herzen, Rusaj germanoj kaj germanaj rusoj [1859]
Citaĵo
« Sed, nin komparante kun Eŭropo, ni restis ĉe la Petra rilato al la popolo, do ni rigardis ĝin kiel krudan amason, kiun necesas homigi. Germana malestimo de Biron kun kompanio ĉe malplimulto kompreneble mankis, ĝi estis anstataŭita je la sento pli milda — de kompatema aŭspicio rilate la malsaĝajn infanojn» « Но, сравниваясь с Европой, мы оставались в петровском отношении к народу, то есть смотрели на него как на грубую массу, которую надобно очеловечить. Немецкого презрения Бирона с компанией у меньшинства, разумеется, не было, оно заменилось чувством более мягким сострадательного покровительства к неразумным детям. »
— Aleksander Herzen, Rusaj germanoj kaj germanaj rusoj [1859]
Citaĵo
« Ne eblas liberigi la homojn en la ekstera vivo pli ol ili estas liberigitaj interne. Tio estas strange, sed la sperto montras ke la popoloj pli facile eltenas perfortan ŝarĝon de sklaveco ol donacon de troa libereco» « Нельзя людей освобождать в наружной жизни больше, чем они освобождены внутри. Как ни странно, но опыт показывает, что народам легче выносить насильственное бремя рабства, чем дар излишней свободы. »
— Aleksander Herzen, Al malnova kamarado: Tria letero [aŭgusto 1869]

Eric Hoffer

[redakti]
Citaĵo
« Se popolo maturiĝis por la amasaj movadoj, tio kutime signifas ke ĝi pretas al iu ajn el ili, kaj ne nur al unu movado kun difinitaj doktrino aŭ programo. »
— Eric Hoffer, La vera kredanto [1951]
Citaĵo
« En la ludo de historio kutime partoprenas la plej bonaj kaj plej malbonaj, kaj la ludo okazas super kapoj de la plejmulto, sidanta meze. La malsupraj elementoj de la popolo povas rimarkinde influi pason de la eventoj, ĉar ili absolute ne valorigas la nuntempon. Siajn proprajn vivojn kaj ĉion nuntempan ili konsideras nekorekteble fuŝitaj, do ambaŭ ili pretas malŝpari kaj detrui ĝisfunde: de tio devenas ilia senracieco kaj strebo al ĥaoso kaj anarĥio»
— Eric Hoffer, La vera kredanto [1951]
Citaĵo
« La rifuzitoj, forpuŝitaj al malantaŭa loko homoj iĝas krudmaterialo por estonteco de la nacio. La ŝtono forĵetita de konstruistoj, iĝas fondoŝtono de la nova mondo. Popolo, ne havanta proprajn sociajn forĵetaĵojn kaj malkontentulojn, estas kutime disciplinita, bonkonduta, paca kaj afabla, sed ŝajne sen iuj ajn semoj de granda estonteco. Tute ne estas ironio de la historio en tio, ke nome rifuzitoj el diversaj landoj de Eŭropo transveturis oceanon kaj konstruis sur la nova kontinento novan mondon. Nur ili povis fari tion. »
— Eric Hoffer, La vera kredanto [1951]
Citaĵo
« Metodo “disigu kaj regu” ne efikas, kiam malfortiĝas ĉiuj formoj de unuiĝo de la subuloj. Eriĝo de vilaĝa komunumo, tribonacio je apartaj individuoj ne povas likvidi kaj subpremi la etoson de ribelo kontraŭ la reganta potenco. Por ke apartigo estu efika, necesas disigi la popolojn je malsamaj sociaj korpoj: rasaj, religiajekonomiaj, konkurantaj inter si kaj ne fidantaj unu al alia. »
— Eric Hoffer, La vera kredanto [1951]
Citaĵo
« Verŝajne ĝuste estus diri, ke sukcesa modernigo de postrestinta popolo eblas nur en severa kadro de unuecaj kolektivaj klopodoj. La ŝoka modernigo de Japanio estis farita en la arda atmosfero de unuecaj klopodoj kaj de la grupa solidareco»
— Eric Hoffer, La vera kredanto [1951]
Citaĵo
« La Franca revolucio, kiu estis ankaŭ la naciisma movado, elpaŝis ne kontraŭ tiranio de la katolika eklezio kaj ne kontraŭ la malnova reĝimo, sed kontraŭ iliaj malforteco kaj senutileco. Kiam popolo ribelas en la totalisma socio, ĝi ribelas ne kontraŭ malbono de la reĝimo, sed kontraŭ ĝia malforteco. »
— Eric Hoffer, La vera kredanto [1951]
Citaĵo
« En pli aŭ malpli libera socio la gvidanto povas deteni la potencon super la popolo nur se li blinde kredas je la saĝeco kaj bonkoreco de la popolo… Li devas scii, kiel diris iu, kien iras la popolo por gvidi lin… »
— Eric Hoffer, La vera kredanto [1951]

José Ortega y Gasset

[redakti]
Citaĵo
« En la tagoj de malsatribeloj popolaj amasoj kutime postulas panon kaj subtene al la postuloj kutime detruas bakejojn. Ĉu tio estas simbolo de tio, kiel la nuntempaj amasoj traktas — nur pli grandskale kaj inventeme — la civilizacion, kiu nutras ilin? »
— José Ortega y Gasset, La ribelo de la amasoj (1930)
Citaĵo
« Indus cetere pli detale esplori, kiel multaj plej karakteraj trajtoj de “aristokrato” de ĉiuj tempoj kaj popoloj kvazaŭ semoj donas amasajn burĝonojn. Strebo ekzemple fari ludon kaj sporton sia ĉefa okupo; per ĉiuj rimedoj — de higieno ĝis vestaro — dorloti sian propran korpon; lasi neniun romantikecon en rilatoj al la virinoj; kundividi libertempon kun la intelektuloj, interne malestimante ilin, kun plezuro fordonante por disŝirado al servistoj kaj ĝendarmoj; preferi reĝimon de absoluta povo al la demokratiaj diskutoj, ktp. »
— José Ortega y Gasset, La ribelo de la amasoj (1930)
Citaĵo
« La plej memkontentaj nuntempe popoloj, kaj ankaŭ la plej monumentaj “neplenkreskuloj” estas la popoloj, kiuj decidis en la homa komunumo “fari ĉion laŭdezire”. Kaj laŭ naiveco ili nomas tion “nacia spirito”. Kvankam mi malŝatas la spiriton internacian kaj bigotan estimon de ĝi, tamen tiuj kapricoj de la nacia nematureco ŝajnas al mi karikaturaj. »
— José Ortega y Gasset, La ribelo de la amasoj (1930)
Citaĵo
« …ne eblas regi malgraŭ volo de la popolo. »
— José Ortega y Gasset, La ribelo de la amasoj (1930)
Citaĵo
« Frivola spektaklo de la ekzistado de nemenskapablaj popoloj aspektas plorinde. Pro tio ke Eŭropo laŭdire estas en regreso kaj do ne plu regas, ĉiu popolo kaj popoleto petolas, grimacas, ploretas aŭ penegas kaj tiriĝas supren, ŝajnigante plenkreskulon, mastron de sia sorto. Pro tio tiu ĉi aperis bacila mondobildo, kie ĉiupaŝe svarmas “naciismoj”. »
— José Ortega y Gasset, La ribelo de la amasoj (1930)
Citaĵo
« Ĉe la novaj popoloj bildo de la ŝtato perdis materiecon. Se tio estas programo de komuna afero, do ĝi esprimiĝas en pura dinamismo — en agado, en komuneco de la agoj. Pro tio efika forto de la ŝtato, politika subjekto iĝas ĉiu, kiu taŭgas al la afero kaj estas fidela je ĝi, dum sango, lingvo, geografia kaj socia apartenoj iĝas duarangaj. »
— José Ortega y Gasset, La ribelo de la amasoj (1930)

Referencoj

  1. Lastaj publikaj vortoj de Salvador Allende radielsendo Santiago de Ĉilio, la 11-an de septembro 1973 (Esperanto)