Saltu al enhavo

Konscienco

El Vikicitaro
Konscienco
Konscienco
Konscienco
Aliaj projektoj
Konscienco en Vikipedio
Konscienco en Komuneja kategorio
Konscienco en Vikivortaro

Konscienco estas konscio, kiun havas la homo pri la morala bono kaj malbono, pri la morala devo.

Citaĵoj[redakti]

NOTO: Krom en la referencitaj citaĵoj, la tradukoj inkluditaj en tiu ĉi sekcio estas propraj de la vikicitaristo, kiu aldonis ilin.

Citaĵo
« Konscienco kaj malkuraĝo estas vere la sama afero. » « Conscience and cowardice are really the same thing. »
— Oscar Wilde, The Picture of Dorian Grey
Citaĵo
« Pli bona pura konscienco ol malpura potenco»
— Ludoviko Lazaro Zamenhof
Citaĵo
« La infan-diservejo estas malliberejo en kiu infanoj pentofaras por la malbona konscienco de siaj gepatroj. » « A Sunday school is a prison in which children do penance for the evil conscience of their parents. »
— H.L.Mencken
Citaĵo
« Venas punkto, kiam viro devas rifuzi respondi al sia estro, se li ankaŭ respondos al sia propra konscienco. » « There comes a point when a man must refuse to answer to his leader if he is also to answer to his own conscience. »
— Hartley Shawcross
Citaĵo
« Mi ne povas kaj ne volas tranĉi mian konsciencon por kongrui kun la ĉi-jaraj modoj. » « (angle) I cannot and will not cut my conscience to fit this year's fashions. »
— Lillian Hellman
Citaĵo
« Ĝis kiom oni devas akcepti la regulojn de la socio, en kiu oni vivas? Alivorte: en kiu momento konformeco fariĝas korupteco? Nur respondante tiajn demandojn la konscienco vere difinas sin. » « (angle) How far should one accept the rules of the society in which one lives? To put it another way: at what point does conformity become corruption? Only by answering such questions does the conscience truly define itself. »
— Kenneth Tynan
Citaĵo
« Saĝo ne eniras en malican menson, kaj scienco sen konscienco estas nur ruino de la animo»
— François Rabelais
Citaĵo
« Mi ne povas aprobi, ke princoj regu la konsciencon de siaj subuloj kaj forprenu de ili la liberecon de fido kaj diservo. »
— Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau
Citaĵo
« Se ni volas plibonigi la mondon, ni ne povas fari tion per sciencaj scioj sed per idealoj. Konfuceo, Budho, Jesuo kaj Gandhi faris pli por la homaro ol scienco. Ni devas komenci per la koro de homo - per lia konscienco - kaj la valoroj de konscienco povas manifestiĝi nur per sindonema servo al la homaro. »
— Albert Einstein
Citaĵo
« Mi intencas fari tion, kion etulo povas fari por veki la publikan konsciencon, kaj dume mi ne timas viajn minacojn.... Mi havas konsciencon kaj religian fidon, kaj mi scias ke niaj liberecoj ne estis gajnitaj sen sufero, kaj eble perdiĝos denove per nia malkuraĝo. Mi intencas plenumi mian devon al mia lando. » « (angle) I intend to do what little one man can do to awaken the public conscience, and in the meantime I am not frightened by your menaces. … I have a conscience and a religious faith, and I know that our liberties were not won without suffering, and may be lost again through our cowardice. I intend to do my duty to my country. »
— Upton Sinclair, letero al la Louis D. Oaks (17-a de majo 1923)
Citaĵo
« Metita en historia okazo, mi pagos per mia vivo la lojalecon al la popolo. Kaj mi diras al vi ke mi estas certa pri tio ke la semo kiun ni havigis al la degna konscienco de miloj kaj miloj da ĉilianoj ne povas esti fortranĉita tute. Ili havas la forton, ili povos submeti nin, sed oni ne haltigas la socialajn procezojn, nek per la krimo nek per la forto. La historio estas nia, kaj ĝin faras la popoloj.[1] » « (hispane) Colocado en un tránsito histórico, pagaré con mi vida la lealtad al pueblo. Y les digo que tengo la certeza que la semilla que entregáramos a la conciencia digna de miles y miles de chilenos, no podrá ser segada definitivamente. Tienen la fuerza, podrán avasallarnos, pero no se detienen los procesos sociales ni con el crimen ni con la fuerza. La historia es nuestra y la hacen los pueblos. »
— Salvador Allende, Lastaj publikaj vortoj de Salvador Allende
Citaĵo
« Super ĉiuj liberecoj, donu al mi la liberecon scii, eldiri kaj argumenti libere laŭ mia konscienco. » « (angle) Give me the liberty to know, to utter, and to argue freely according to my conscience, above all liberties. »
— John Milton
Citaĵo
« Venas punkto, kiam viro devas rifuzi respondi al sia estro, se li ankaŭ respondos al sia propra konscienco. » « There comes a point when a man must refuse to answer to his leader if he is also to answer to his own conscience. »
— Hartley Shawcross


Sigmund Freud[redakti]

Citaĵo
« Kaj nome, ju pli virta estas la homo, des pli severa kaj suspektema iĝas la konscienco. Pri la plej malicaj pekoj akuzas sin homoj, irintaj pli for ol la aliaj laŭ la vojo de sankteco»
— Sigmund FreudMalkontenteco pri la kulturo [1930]
Citaĵo
« [...] la malfeliĉoj fortigas la povon de la konscienco en Supermio. Dum la aferoj statas nemalbone, homa konscienco estas milda kaj permesas multon al la intelekto; se nur okazis malfeliĉo, la homo profundiĝas je si mem, li agnoskas sian pekecon, laŭdegas riproĉojn de sia konscienco, votas kaj pentas. »
— Sigmund FreudMalkontenteco pri la kulturo [1930]
Citaĵo
« [...] la konscienco estas sekvo de rezigno je la pasioj; aŭ — rezigno je la pasioj (trudita al ni de ekstere) kreas la konsciencon, kiu poste postulas ĉiam pli novan rezignon je la pasioj. »
— Sigmund FreudMalkontenteco pri la kulturo [1930]
Citaĵo
« Sperto instruas ke severeco de la evoluinta ĉe la infano Supermio neniel transdonas severecon de la traktado kiun li mem spertis. Ĉe tre milda edukado ĉe la infano povas formiĝi sufiĉe severa konscienco. »
— Sigmund FreudMalkontenteco pri la kulturo [1930]
Citaĵo
« [pri la Edipa komplekso] Nun al ni tute klare videblas ankaŭ komplico de la amo je apero de la konscienco, kaj fatala neeviteblo de la kulposento»
— Sigmund FreudMalkontenteco pri la kulturo [1930]

Erich Fromm[redakti]

Fuĝo for de libereco [1941][redakti]

Citaĵo
« …la “devosento”, kiun ni vidas en la vivo de la nuntempa homo ekde la Reformacio ĝis niaj tagoj — same en la religia kaj laika raciigoj — estas forte markita je malamikeco rilate sin mem. La “konscienco” estas gardisto, starigita ĉe la homo de li mem. Ĝi igas lin agi laŭe al deziroj kaj celoj, kiujn li mem konsideras la siaj, dum efektive ili estas internigaĵoj de eksteraj sociaj postuloj. Ĝi pelas lin krude kaj kruele, malpermesante al li ĝojon kaj feliĉon, transformante lian vivon je elaĉeto de iu enigma peko»
— Erich Fromm, Fuĝo for de libereco [1941]
Citaĵo
« La vera modesteco, la vera devosento rilate la homojn estas nekombineblaj kun malestimo kaj malamo rilate ilin; sed sinhumiligo kaj sinneanta “konscienco” estas nur unu el flankoj de malamikeco, la alia flanko estas malamo kaj malestimo. »
— Erich Fromm, Fuĝo for de libereco [1941]
Citaĵo
« Fakte la tuta nuntempa pensado — de protestantismo ĝis la filozofio de Kant — estas anstataŭigado de ekstera potenco per la potenco internigita. Leviĝinta meza klaso atingis unu politikan venkon post alia, kaj la ekstera potenco estis perdanta sian prestiĝon, sed ĝian lokon estis okupanta persona konscienco. Tiu anstataŭigo al multaj ŝajnis venko de libereco»
— Erich Fromm, Fuĝo for de libereco [1941]
Citaĵo
« Sed analizo montras, ke konscienco regas ne malpli severe ol la ekstera potenco kaj eĉ pli, ke enhavo de la ordonoj de la konscienco ofte tute malkongruas al postuloj de etikaj normoj rilate la homan dignon. Per sia severeco la konscienco povas superi la eksteran potencon: ja homo perceptas ĝiajn ordonojn kiel siajn proprajn. Kiel do li ribelu kontraŭ sin mem? »
— Erich Fromm, Fuĝo for de libereco [1941]
Citaĵo
« Dum la moderna historio potenco de la eklezio estis anstataŭigita je potenco de la ŝtato, la potenco de la ŝtato — je potenco de la konscienco, kaj en nia tempo tiu lasta estis forpremita de anonima potenco de racio kaj publika opinio, kiuj transformiĝis je konformigiloj. Liberiĝinte de iamaj malkaŝaj formoj de la potenco, ni ne rimarkas ke ni iĝis viktimoj de la potenco de la nova tipo. Ni transformiĝis je robotoj, sed vivas influataj de iluzio, ke ni estas memstaraj individuoj»
— Erich Fromm, Fuĝo for de libereco [1941]

La sana socio [1955][redakti]

Citaĵo
« Ni resumu: pozitivaj flankoj de la patriarka komplekso estas saĝo, disciplino, konscienco kaj individuismo; la negativaj flankoj — hierarkio, subpremado, malegaleco, obeemo»
— Erich Fromm, La sana socio [1955]
Citaĵo
« Tamen ekzistas la konscienco de ne nur la patra, sed ankaŭ de la patrina tipo: en ni sonas la voĉo, ordonanta al ni plenumi nian devon kaj la alia, alvokanta nin al la amo kaj pardono — same rilate la aliajn kaj nin mem. Efektive komence ambaŭ tipojn de la konscienco influas la patro kaj la patrino (aŭ tiuj, kiuj plenumas ilian rolon), tamen dum maturiĝo la konscienco iĝas ĉiam pli kaj pli sendependa de tiuj komencaj imagoj; la homo kvazaŭ iĝas sia propra patro, sia propra patrino kaj sia propra bebo»
— Erich Fromm, La sana socio [1955]
Citaĵo
« La konscienco laŭ sia naturo havas nekonformisman karakteron; ĝi devas esti kapabla diri “ne”, kiam ĉiuj aliaj diras “jes” kaj por diri tiun “ne” ĝi devas esti certa ja praveco de opinio, sur kiu ĝi baziĝas. En tiu grado en kiu homo konformiĝas, li ne kapablas aŭdi la voĉon de sia konscienco kaj eĉ malpli povas sekvi ĝin. La konscienco ekzistas nur tiam, kiam homo sentas sin homo, ne aĵo, nek varo. Por la aĵoj, interŝanĝataj en merkato, estas alia kvazaŭmorala kodekso — la kodekso de honesteco. La afero konsistas en tio, ĉu la interŝanĝo okazas laŭ justaj prezoj, sen maĥinacioj kaj premo, rompantaj honestecon de la kontrakto. Tiu honesteco — nek bonkora kaj nek malica — estas morala principo de la merkato, kaj ankaŭ morala principo, reganta la vivon de la persono kun la merkata orientiĝo. »
— Erich Fromm, La sana socio [1955]

Eric Hoffer[redakti]

Citaĵo
« Arda patriotismo, same kiel la religia, kaj la revolucia entuziasmoj, ofte servas kiel rifuĝejo de la riproĉoj de la konscienco. »
— Eric Hoffer, La vera kredanto [1951]
Citaĵo
« La amasoj ne bezonas liberecon de konscienco, ili bezonas kredon — blindan aŭtoritatan kredon. »
— Eric Hoffer, La vera kredanto [1951]
Citaĵo
« Kulpigi pri ĉio aliajn signifas laŭte brui por dampi internan voĉon de propra kulpo. Malantaŭ ĉiu senhonta vortoago, malantaŭ ĉiu provo pravigi sin, transiginte la kulpon al aliaj, — ĉiam staras malpura konscienco. »
— Eric Hoffer, La vera kredanto [1951]

Zamenhofa proverbaro[redakti]

Pliaj citaĵoj ĉe Zamenhofa proverbaro.
Citaĵo
« For konscienco, venos potenco. »
— Zamenhofa proverbaro
Citaĵo
« Havi larĝan konsciencon. »
— Zamenhofa proverbaro
Citaĵo
« Pli bona pura konscienco, ol malpura potenco. »
— Zamenhofa proverbaro


Vidu ankaŭ[redakti]

  1. Lastaj publikaj vortoj de Salvador Allende radielsendo Santiago de Ĉilio, la 11-an de septembro 1973 (Esperanto)