Kaŭzo

El Vikicitaro
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Kaŭzo
Aliaj projektoj
Wikipedia-logo-v2.svg Kaŭzo en Vikipedio
Wiktionary-logo-eo.png Kaŭzo en Vikivortaro

Kaŭzo estas tio, pro kio io estas aŭ iĝas tia, kia ĝi estas: la unua kaŭzo (antaŭ kiu oni ne povas koncepti iun alian).

Citaĵo
« [pri la arandoj, indiĝenoj de Aŭstralio] Tion, kion ni nomus kaŭzo, ili konsideras kulpo. Ĉiuj morto estas la murdo kaj la murdo devas esti venĝita»
— Elias Canetti, Amaso kaj potenco [1960]
Citaĵo
« [pri kaŭzeco en paranojo] Ĉi tie necesas indiki je la manio de kaŭzeco, kiam kaŭzeco iĝas celo en si mem, kion en tia skalo oni povas observi nur ĉe la filozofoj. Nenio okazas senkaŭze, necesas nur ĝuste starigi la demandon. Kaŭzo ĉiam troviĝos. Ĉio nekonata resumiĝos je la konata. Kiam venos io stranga, ĝi estos senmaskita kiel inspirita de iu. Malantaŭ masko de la nova tempo ĉiam malfermiĝos la malnova, necesas nur scii deŝiri ĝin per neŝancelebla mano. Bazado iĝas la pasio, trovanta sian esprimon pro iu ajn preteksto. »
— Elias Canetti, Amaso kaj potenco [1960]
Citaĵo
« Procezo de deŝirado de la maskoj kaj senmaskigado por la paranojulo — kaj ne nur por li — estas unu el bazaj procezoj. Sur ĝia bazo estiĝas ankaŭ la kaŭza manio, ĉar ĉiuj kaŭzoj resumiĝas finfine je personoj»
— Elias Canetti, Amaso kaj potenco [1960]
Citaĵo
« …la nuntempa analizo jam delonge rivelis mankojn de la determinisma klarigo de la mondo kaj naskis aleatoran mondon danke al objektiva kaŭzeco, do ĝi ĉion traktas de la vidpunkto de hazardeco kaj samtempe ĝi vekis atenton al aliaj tipoj de ligo — ne kaŭzaj kaj pli kaŝitaj (ekzemple psikanalizo kaj ĝia traktado de nekonscio forigis hazardecon de misparolo, eraro, sonĝo, frenezo). »
— Jean Baudrillard, La fatalaj strategioj [1983]
Citaĵo
« …efektive ni anstataŭigis dominadon de intelektaj kaŭzoj per tute ne hazardeco, sed per mekanismo de pli kaŝitaj interligoj. »
— Jean Baudrillard, La fatalaj strategioj [1983]
Citaĵo
« Ofte de kaŭzo senenhava venas efiko plej grava. »
— Zamenhofa proverbaro
Citaĵo
« Ankoraŭ en la 18-a jarcento David Hume pruvis, ke neniu sinsekvo, ĉu natura aŭ logika, atestas iun ajn kaŭzecon. La sekva simple aldoniĝas al la antaŭa, sed ne estas kaŭzata de ĝi. »
— Marshall McLuhan, Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964]
Citaĵo
« Neskribaj kaj nevidaj kulturoj interesiĝas ĉefe pri internaj ol pri eksteraj kaŭzoj. Pro tio la skriba Okcidento vidas la tutan restan mondon kiel ĉenitan per dense plektita araneaĵo de superstiĉoj»
— Marshall McLuhan, Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964]
Citaĵo
« La gajno de mono kiel sola fokuso de onia vivo demonstras certan mankon de ambicio. Ĝi postulas tro malmulte de vi. Estas nur kiam oni aliĝas al pli granda kaŭzo ke oni plenumas sian veran kapablon. »
— Barack Obama
Citaĵo
« La nepopulareco ne estas ĉiam bona indikilo por decidi la justecon de iu kaŭzo. »
— Mario Vargas Llosa

Vidu ankaŭ[redakti]