« [pri vizito de Nikolao la 2-a al la fronto] [...] mi konsideris persone Nikolaon la 2-an homo ekstreme malbonŝanca, kiun persekutis malsukcesoj dum lia tuta regado, sur ion ajn li metu siajn manojn. Mi havis kvazaŭ antaŭsenton, ke tiu ĉi vojaĝo aŭguras al ni pezan katastrofon. »
« [...] я считал лично Николая II человеком чрезвычайно незадачливым, которого преследовали неудачи в течение всего его царствования, к чему бы он ни приложил своей руки. У меня было как бы предчувствие, что эта поездка предвещает нам тяжелую катастрофу[1]. »
« Necesas diri ke la caro ne sciis trakti la trupojn, interparoli kun ili. Li ankaŭ ĉi tie, same kiel ĉiam, estis iom maldecidema kaj ne trovis vortojn, kiuj povus allogi al li animojn homajn kaj altigi la spiriton. Li estis indulgema, klopodis plenumi siajn devojn de la supera gvidanto de la armeo, sed mi devas agnoski ke li faris tion malbone, kvankam en tiu tempo la vorto "caro" havis ankoraŭ magian efikon al la soldatoj. »
« Нужно сказать, что царь не умел обращаться с войсками, говорить с ними. Он и тут, как всегда, был в некоторой нерешительности и не находил тех слов, которые могли привлечь к нему души человеческие и поднять дух. Он был снисходителен, старался выполнять свои обязанности верховного вождя армии, но должен признать, что это удавалось ему плохо, несмотря на то что в то время слово «царь» имело еще магическое влияние на солдат[2]. »
« Estis konate al ĉiuj ke Nikolao la 2-a pri militafero sciis tute nenion kaj ke surprenita de li posteno estos nur nominala, anstataŭ li ĉion devos decidi lia stabestro. [...] Surpreno de la posteno de la ĉefkomandestro estis la lasta bato, kiun faris al si Nikolao la 2-a kaj kiu sekvigis malĝojan finon de lia monarĥio. »
« Было общеизвестно, что Николай II в военном деле решительно ничего не понимал и что взятое им на себя звание будет только номинальным, за него все должен будет решать его начальник штаба. [...] Принятие на себя должности Верховного Главнокомандующего было последним ударом, который нанес себе Николай II и который повлек за собой печальный конец его монархии[3]. »
« [pri vizito de Nikolao la 2-a al armeo en 1916] Nek figuro, nek parolmaniero de la caro tuŝis soldatan animon kaj nek faris la impreson, kiu estis necesa por altigi spiriton kaj forte allogi al si la korojn. Li faris kion li povis kaj kulpigi lin en tiu ĉi kazo ne eblas, sed bonajn rezultojn je la senco de inspirado kaŭzi li ne povis. »
« Ни фигурой, ни умением говорить царь не трогал солдатской души и не производил того впечатления, которое необходимо, чтобы поднять дух и сильно привлечь к себе сердца. Он делал что мог, и обвинять его в данном случае никак нельзя, но благих результатов в смысле воодушевления он вызывать не мог[4]. »
« Ĝenerale, konsiderante proksimecon de malamika fronto al Kamenec-Podolskij, oftajn atakojn de aviadiloj de malamiko kontraŭ Kamenec-Podolskij kaj maleblon komplete protekti la caran trajnon kontraŭ ĵetataj de ili bomboj, mi klopodis admoni la caron redukti sian restadon en Kamenec-Podolskij, je kio min subtenis ankaŭ grafo Freedericksz, sed la caro malgraŭ ĉio rifuzis ŝanĝi sian itineron kaj forveturis nur post dutaga restado. »
« В общем, имея в виду близость неприятельского фронта от Каменец-Подольска, частые налеты самолетов противника на Каменец-Подольск и невозможность полного обеспечения царского поезда от бросаемых ими бомб, я старался уговорить царя сократить свое пребывание в Каменец-Подольске, в чем меня поддержал и граф Фредерикс, но царь ни за что не соглашался изменить свой маршрут и уехал лишь после двухсуточного пребывания[5]. »
« La prezidinta Supera Ĉefkomandestro diskutojn ne gvidis, tiujn ĉi devojn estis plenumanta Aleksejev. La caro la tutan tempon sidis silente, eldiris neniujn opiniojn, kaj laŭ propono de Aleksejev per sia aŭtoritato estis aprobanta tion, kio estis decidita per diskutoj de la milita konsilio, kaj konkludojn, kiujn faris Aleksejev. »
« Председательствующий Верховный Главнокомандующий прениями не руководил, а обязанности эти исполнял Алексеев. Царь же все время сидел молча, не высказывал никаких мнений, а по предложению Алексеева своим авторитетом утверждал то, что решалось прениями военного совета, и выводы, которые делал Алексеев[6]. »
« Ligo de la caro kun la fronto konsistis sole je tio, ke li ĉiutage vespere estis ricevanta raporton pri la okazaĵoj en la fronto. Mi opinias ke tiu ĉi ligo estis tro malgranda [...] Efektive la caro en la ĉefkomandejo enuis. Ĉiutage je la 11-a matene li estis ricevanta raporton de la stabestro kaj generalo-kantonmentigisto pri situacio en la fronto kaj fakte je tio finiĝis lia fikcia estrado de la trupoj. La tutan restan tempon li havis nenion por fari kaj pro tio, ŝajnas al mi, li klopodis ĉiam vojaĝi jen al Carskoje Selo, jen al la fronto, jen al diversaj lokoj de Rusio sen difinita celo, nur por mortigi tempon. »
« Связь же царя с фронтом состояла лишь в том, что он ежедневно по вечерам получал сводку сведений о происшествиях на фронте. Думаю, что эта связь чересчур малая [...] В действительности царю в Ставке было скучно. Ежедневно в 11 часов утра он принимал доклад начальника штаба и генерал-квартирмейстера о положении на фронте, и, в сущности, на этом заканчивалось его фиктивное управление войсками. Все остальное время дня ему делать было нечего, и поэтому, мне кажется, он старался все время разъезжать то в Царское Село, то на фронт, то в разные места России без какой-либо определенной цели, а лишь бы убить время[7]. »
« Inspektado de la trupoj pasis bone, kaj neniuj malagrablaj incidentoj okazis, sed necesas diri la veron, ke laŭ sia naturo la caro estis la homo pardonema kaj ĉiam klopodis danki. »
« Смотр войск прошел благополучно, и никаких неприятных инцидентов не было, да нужно правду сказать, что по натуре своей царь был человек снисходительный и всегда старался благодарить[8]. »
« Krimuloj estas la homoj, kiuj ne deadmonis plej rezolute, eĉ se necese perforte, la imperiestron Nikolaon la 2-an surpreni la devojn, kiujn li laŭ siaj scioj, kapabloj, psika tipo kaj malforteco de la volo neniukaze povus plenumi. »
« Преступны те люди, которые не отговорили самым решительным образом, хотя бы силой, императора Николая II возложить на себя те обязанности, которые он по своим знаниям, способностям, душевному складу и дряблости воли ни в коем случае нести не мог[9]. »
« Tuj post aŭdi pri danĝero al sia familio li forlasis la armeon, forlasis la Ĉefkomandejon, forlasis la postenon de la Ĉefkomandanto — kaj impetis al la familio. »
« Едва услышал об опасности своей семье — и бросил армию, бросил Ставку, бросил пост Верховного — и помчался к семье[11]. »
« [la 2-an de marto 1917] La imperiestro parolis mallaŭte, sed tre klare. Lia voĉo estis malalta, sufiĉe densa, la parolmaniero kun ioma influo de eksterlandaj lingvoj. Li malmulte elparolis "ѣ", pro kio ĝi sonis ne kiel "крѣпла", sed preskaŭ kiel "крепла". Tiu ĉi gvardia akĉento estis la sola kio ŝajnis al mi, provinciulo, fremda. Ĉio alia estis proksima, tamen ne majesta, sed inverse simpatia per sia konfuziĝemo. »
« Государь говорил негромко, но очень явственно и четко. Голос у него был низкий, довольно густой, а выговор чуть-чуть с налетом иностранных языков. Он мало выговаривал "ѣ", почему последнее слово звучало не как "крѣпла", а почти как "крепла". Этот гвардейский акцент — единственное, что показалось мне, провинциалу, чужим. А остальное было близкое, но не величественное, а, наоборот, симпатичное своей застенчивостью[13]. »
« [pri la Unua mondmilito] Kaj la caro kaj la imperiestro dezirus iri laŭeble for de senpera minaco de milito, sed neniu el ili sciis kiel tion fari – la caro pro tio ke oni malebligis al li aranĝi partan mobilizadon, la kaiser ĉar li ne povis fari mobilizadon nur kontraŭ Rusio. Ambaŭ estis dispremitaj de milita maŝino, kiun ili mem helpis konstrui kaj kiu, estinte ekfunkciigita, jam estis nerenversebla. »
« Tute malsimilas al la rusa caroGorbaĉov. Absolute! Maldecidema, babilema, al ĉiuj komplezema, malkapabla al kuraĝaj agoj… Ne caro. Kaj lia tempo ankaŭ estis ne cara. Kaj Nikolao la 2-a estis la sama. Ili kun Gorbaĉov estas similaj. Kaj interalie la sorto de Rusio similas al la karakteroj de tiuj ĉi homoj. Ĉe Nikolao, post lia abdiko, la lando disfalis kaj eksplodis milito. Ĉe Gorbaĉov okazis same. »
« Совсем не похож на русского царя Горбачев. Абсолютно! Нерешительный, говорливый, и нашим и вашим, неспособный на какие-то отчаянные поступки… Не царь. И время его не царское было. И Николай II такой же был. Они с Горбачевым похожи. И, кстати, судьба России сходна с характерами этих людей. При Николае, после его отречения от престола, страна развалилась и развязалась война. При Горбачеве случилось то же самое. »
Biografio en Vikipedio
Plurmedioj en Komunejo
