« [post la Malvarma milito] Oni povintus supozi ke logika kurso por la Okcidento devus esti longdaŭra politiko, direktita al engaĝo de Rusio je pli proksimaj rilatoj kun Eŭropo, sed ne rimarkeblis ke iu en Vaŝingtono serioze kaj konstrue pensas pri tiu ĉi afero. »
— Zbigniew Brzeziński, Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
«Cezaro konis gaŭlojn pli bone ol la nuntempa Eŭropo konas Rusion. Dum ĝi havis kredon je si, dum la estonteco estis imagata de ĝi kiel nura daŭrigo de ĝia evoluo, ĝi povis ne okupiĝi pri la aliaj popoloj; nun la situacio grave ŝanĝiĝis. Tiu orgojla malklereco ne plu konvenas al Eŭropo. Kaj ĉiufoje kiam ĝi ekriproĉos la rusojn ke ili estas sklavoj — la rusoj rajtos demandi: "Sed vi, ĉu vi estas liberaj?" »
« Цезарь знал галлов лучше, чем современная Европа знает Россию. Пока она имела веру в себя, пока будущее представлялось ей лишь продолжением ее развития, она могла не заниматься другими народами; теперь же положение вещей сильно изменилось. Это высокомерное невежество Европе более не к лицу. И всякий раз, когда она станет упрекать русских за то, что они рабы, — русские вправе будут спросить: «А вы, разве вы свободны?» »
— Aleksander Herzen, Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
« Insultu iom ajn longe kaj superŝutu per riproĉoj la Peterburgan aŭtokration kaj bedaŭrindan konstatecon de nia obeemo, sed insultu la despotismon ĉie kaj rekonu ĝin en iu ajn formo ĝi. Optika trompo, helpe de kiu oni ŝajnigis sklavecon esti libereco, dissolviĝis. Mi diru plian fojon: se estas terure vivi en Rusio, do same terure estas vivi en Eŭropo. »
« Поносите сколько вам будет угодно, и осыпайте упреками, петербургское самодержавие и печальное постоянство нашей безропотности, но поносите деспотизм повсюду и распознавайте его, в какой бы форме он ни проявлялся. Оптический обман, при помощи которого рабству придавали видимость свободы, рассеялся. Скажу еще раз: если ужасно жить в России, то столь же ужасно жить и в Европе. »
— Aleksander Herzen, Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
«Privilegio esti aŭskultita kaj malkaŝe batali malkreskas ĉiutage; Eŭropo ĉiutage iĝas pli simila al Peterburgo; estas eĉ landoj pli similaj al Peterburgo ol Rusio. »
« Привилегия быть выслушанным и открыто сражаться уменьшается с каждым днем; Европа с каждым днем становится все более похожей на Петербург; есть даже страны, более похожие на Петербург, чем сама Россия. »
— Aleksander Herzen, Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
« Но если русское государство и отличалось столь существенным образом от других государств Европы, это отнюдь не дает права предполагать, что оно стояло ниже их до XIV века. Русский народ и в те времена был свободнее народов феодального Запада. »
— Aleksander Herzen, Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
« De vidpunkto de Eŭropo, Rusio estis lando azia, de vidpunkto de Azio ĝi estis lando eŭropa; tiu ĉi ambigueco sufiĉe kongruis al ĝia karaktero kaj al ĝia sorto, kiu interalie konsistas je iĝi granda karavanejo de civilizacio inter Eŭropo kaj Azio. »
« На взгляд Европы, Россия была страной азиатской, на взгляд Азии — страной европейской; эта двойственность вполне соответствовала ее характеру и ее судьбе, которая, помимо всего прочего, заключается и в том, чтобы стать великим караван-сараем цивилизации между Европой и Азией. »
— Aleksander Herzen, Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
« [о монгольском нашествии в Россию] Именно в это злосчастное время, длившееся около двух столетий, Россия и дала обогнать себя Европе. »
— Aleksander Herzen, Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
«Eŭropo ne solvis kontraŭdiron inter la personeco kaj la ŝtato, sed ĝi almenaŭ starigis tiun ĉi demandon. Rusio venas al la problemo de kontraŭa flanko, sed ankaŭ ĝi ne solvis ĝin. Ekde apero de tiu ĉi demando antaŭ ni komenciĝas nia egaleco. Ni havas pli da esperoj, ĉar ni ankoraŭ nur komencas, sed la espero estas nur pro tio la espero, ke ĝi povas ne efektiviĝi. »
« Европа не разрешила противоречия между личностью и государством, но она хотя бы поставила этот вопрос. Россия подходит к проблеме с противоположной стороны, но и она ее не решила. С появления перед нами этого вопроса и начинается наше равенство. У нас больше надежд, ибо мы только еще начинаем, но надежда — лишь потому надежда, что она может не осуществиться. »
— Aleksander Herzen, Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
« Se Rusio povos akcepti la ekzistantan staton de la aferoj, ĝi ne havas antaŭ si la estontecon, pri kiu ni esperas. Se ĝi ankaŭ plu sekvos la Peterburgan kurson aŭ revenos al la Moskva tradicio, ĝi ne havos alian vojon krom ataki Eŭropon simile al hordo, duonbarbara, duonkoruptita, malplenigi la civilizitajn landojn kaj perei inter totala detruo. »
« Если Россия способна примириться с существующим порядком вещей, то нет у нее впереди будущего, на которое мы возлагаем надежды. Если она и дальше будет следовать петербургскому курсу или вернется к московской традиции, то у нее не окажется иного пути, как ринуться на Европу, подобно орде, полуварварской, полуразвращенной, опустошить цивилизованные страны и погибнуть среди всеобщего разрушения. »
— Aleksander Herzen, Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
« Iu ajn tago povas faligi kadukan socian konstruaĵon de Eŭropo kaj engaĝi Rusion je rapidega fluo de grandega revolucio. »
« Любой день может опрокинуть ветхое социальное здание Европы и увлечь Россию в бурный поток огромной революции. »
— Aleksander Herzen, Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
« Ke eŭropaj civilaj formoj estis nekompareble pli altaj ne nur ol la malnovaj rusaj, sed ankaŭ la nunaj, pri tio mankas duboj. Kaj la demando konsistas ne je tio, ĉu ni kuratingis la Okcidenton aŭ ne, sed ĉu necesas postkuri ĝin laŭ longa ŝoseo, se ni povas ekkuri pli rekte. Ŝajnas al ni, ke trairinte okcidentan dresadon, preparitaj per ĝi, ni povos stariĝi sur la piedoj kaj, anstataŭ ol ripetadi alies arkaikaĵojn kaj peni adapti eluzitajn botojn, ni devus ekpensi ĉu ne haveblas en la popola vivo, en nia popola karaktero, en nia penso, en nia arto io tia, kio povus esti uzata je socia ordo, nekompareble pli alta ol la okcidenta. Bonaj lernantoj ofte transsaltas unu lernojaron. »
« Что европейские гражданские формы были несравненно выше не только старинных русских, но и теперичных, в этом нет сомнения. И вопрос не в том, догнали ли мы Запад, или нет, а в том, следует ли его догонять по длинному шоссе его, когда мы можем пуститься прямее. Нам кажется, что, пройдя западной дрессировкой, подкованные ею, мы можем стать на ноги, и, вместо того чтобы твердить чужие зады и прилаживать стоптанные сапоги, нам следует подумать, нет ли в народном быту, в народном характере нашем, в нашей мысли, в нашем художестве чего-нибудь такого, что может иметь притязание на общественное устройство, несравненно высшее западного. Хорошие ученики часто переводятся через класс. »
« Halti je tiu ĥaoso ni ne povas — ankaŭ tio estas klare; sed por konscie eliri ĝin, ni devos respondi alian demandon: ĉu la vojo de eŭropa evoluo estas la sola ebla, necesa, tiel ke ĉiu popolo — kie ajn ĝi loĝus, kiujn ajn antecendentojn ĝi havus — devas trapasi ĝin, same kiel la bebo dentopuŝadon, kunkreskadon de kraniaj ostoj ktp? Aŭ ĉu ĝi mem estas nekomuna kazo de evoluo, enhavanta komunan homan trajton, kiu kreiĝis kaj formiĝis sub influoj de nekomunaj, individuaj, sekve de certaj eventoj, ĉe certaj elementoj, ĉe certaj obstakloj kaj deviaĵoj. Kaj tiukaze, ĉu ne estus strange por ni ripetadi nun la tutan longan metamorfozon de la okcidenta historio, anticipe sciante le secret de la comédie [la finon de la historio], do tion ke post tiu ĉi evoluo ankaŭ nin oni venigos al la sama limo antaŭ kiu la tuta Eŭropo mallevis la velojn kaj timinte remas reen... »
« Остановиться на этом хаосе мы не можем — это тоже ясно; но для того чтобы сознательно выйти из него, нам предстоит другой вопрос для разрешения: есть ли путь европейского развития единый возможный, необходимый, так что каждому народу, — где бы он ни жил, какие бы антеценденты не имели, — должно пройти им, как младенцу прорезыванием зубов, срастанием черепных костей и пр.? Или оно само — частный случай развития, имеющий в себе общечеловеческую канву, которая сложилась и образовалась под влияниями частными, индивидуальными, вследствие известных событий, при известных элементах, при известных помехах и отклонениях. И в таком случае, не странно ли нам повторять теперь всю длинную метаморфозу западной истории, зная вперед le secret de la comédie [конец истории], то есть что со всем этим развитием, рано или поздно, нас также причалит к той меже, перед которой вся Европа свернула паруса и, испугавшись, гребет назад... »
« Kaj ni kaj Eŭropo jam estas tute aliaj, kaj ni kaj Eŭropo staras ĉe iu limo, kaj ni kaj ĝi tuŝis la strekon, per kiu finiĝas volumo de la historio. Tiam la okcidentaj homoj ne konis ankoraŭ sian limon, ili sian vivon orgojle konsideris idealo de ĉiuj popoloj, ili estis akceptantaj ke en ĝi necesas ion purigi, sed pri la bazo dubis neniu. [...] Tiam, humiligitaj, superbatitaj de Nikolao ankaŭ ni kredis je la okcidenta vivo, kaj ni tiriĝis al ĝi. Nun — la Okcidento ŝanceliĝis, ni malstuporiĝis; ni impetas ien, ĝi penas resti surloke. »
« И мы и Европа совсем не те, и мы и Европа стоит у какого-то предела, и мы и она коснулись черты, которой оканчивается том истории. Тогда западные люди не знали еще своей границы, они свой быт высокомерно принимали за идеал всех народов, они соглашались, что в нем надобное кое-что почистить, но в фонде никто не сомневался. [...] Тогда, униженные, забитые Николаем, и мы верили в западный быт, и мы тянулись к нему. Теперь — Запад пошатнулся; мы вышли из оцепенения; мы рвемся куда-то, он стремится удержаться на месте. »
«Eŭropo transiris de aĉaj kampovojoj al bonaj ŝoseoj, kaj de ili al fervojoj. Ni ĝis nun havas aĉajn komunikilojn — do ĉu ni unue kreu ŝoseojn kaj poste fervojojn? »
« Европа перешла от скверных проселков к хорошим шоссе, а от них к железным дорогам. У нас и теперь прескверные пути сообщения — что же нам сперва делать шоссе, а потом железные дороги? »
« La sola afero kiu varmigas la animon: unu rusa homo, loĝanta en Parizo, diris al mi ke ĉiu socio evoluas de barbareco al trivialeco. Ni nun estas en la stato de barbareco. Ili estas en la stato de trivialeco. Kaj ne estas klare kio estas pli bone. »
« Единственное, что греет душу: один русский человек, живущий в Париже, сказал мне, что любое общество движется от варварства к пошлости. Мы сейчас — в состоянии варварства. Они — в состоянии пошлости. И еще непонятно, что лучше. »
Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Rusio en Vikipedio
Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Rusio en Komuneja kategorio
