« [pri kverelo de veturigistoj post kolizio de iliaj ĉaregoj] La veturigistoj kverelas plenvoĉe tiel ke verŝajne ili aŭdeblas de dek verstoj. Ili insultas neelteneble. Kiom da sprito, kolero kaj anima malpureco estas uzitaj por elpensi tiujn ĉi aĉajn vortojn kaj frazojn, celantajn ofendi kaj malsanktigi la homon pri ĉio kio estas por li sankta, kara kaj amata! Tiel scias insulti nur siberiaj veturigistoj kaj transportistoj, kaj ili lernis tion, laŭdire, de la arestitoj. »
« [о ссоре ямщиков после столкновения повозок] Ямщики ругаются во всё горло, так что их, должно быть, за десять верст слышно. Ругаются нестерпимо. Сколько остроумия, злости и душевной нечистоты потрачено, чтобы придумать эти гадкие слова и фразы, имеющие целью оскорбить и осквернить человека во всем, что ему свято, дорого и любо! Так умеют браниться только сибирские ямщики и перевозчики, а научились они этому, говорят, у арестантов. »
« Kaj vere, laŭ la tuta landvojo ne estas konate ke oni ŝtelis ion ĉe veturanto. La moroj tiurilate ĉi tie estas miraklaj, la tradicioj bonkoraj. Mi estas profunde konvinktia ke se mi hazarde lasus en la koĉo monon, do trovinta ĝin veturigisto-kontraktulo redonus ĝin al mi eĉ sen rigardi en la monujon. En la poŝtaj koĉoj mi veturis malmulte kaj pri la poŝtaj veturigistoj mi povas diri nur unu aferon: en plendolibroj, kiujn mi legis pro enuo en stacioj, miajn okulojn trafis nur unu plendo pri ŝtelo: ĉe la veturanto malaperis saketo kun botegoj, sed eĉ tiu ĉi plendo, kio videblas el rezolucio de poŝta estraro, estis lasita sen sekvoj, ĉar la saketo estis baldaŭ trovita kaj redonita al la veturanto. Pri la raboj survoje ĉi tie ne estas kutime eĉ paroli. Ne aŭdeblas pri ili. Kaj renkontitaj vagabondoj, per kiuj oni tiel timigis min, kiam mi estis veturanta ĉi tien, ĉi tie estas same timindaj por la veturanto kiel leporoj kaj anasoj. »
« И в самом деле, по всему тракту не слышно, чтоб у проезжего что-нибудь украли. Нравы здесь в этом отношении чудесные, традиции добрые. Я глубоко убежден, что если бы я обронил в возке деньги, то нашедший их вольный ямщик возвратил бы мне их, не заглянув даже в бумажник. На почтовых я ездил мало и про почтовых ямщиков могу сказать только одно: в жалобных книгах, которые я читал от скуки на станциях, мне попалась на глаза только одна жалоба на покражу: у проезжего пропал мешочек с сапогами, но и эта жалоба, что видно из резолюции почтового начальства, оставлена без последствий, так как мешочек был скоро найден и возвращен проезжему. О грабежах на дороге здесь не принято даже говорить. Не слышно про них. А встречные бродяги, которыми меня так пугали, когда я ехал сюда, здесь так же страшны для проезжего, как зайцы и утки. »
« Post veni por noktado, veturigistoj aranĝas konstantan gardadon, ĉar posedantoj de la gastejoj ne respondecas pri la varoj. La gardistoj por ne endormiĝi kutime ekzercas rompadon de cedraj nuksoj. Al tio aldonendas ke tra la tuta Siberia landvojo, ekde Kjaĥto, la gastejoj estas ĉirkaŭbaritaj malbone, kvankam plejparte ili bonege komercas. Nepra trajto de la rusaj gastejoj: ŝedoj, en Siberio renkonteblas ege malofte. »
« По приходе на ночлег, извощики, содержат постоянный караул, потому что хозяева постоялых дворов за целость товаров не отвечают. Часовые, чтоб не заснуть, обыкновенно упражняются в щелканьи кедровых орехов. К этому надобно прибавить, что по всему сибирскому тракту, начиная от Кяхты, постоялые дворы, все вообще огорожены плохо, несмотря на то, что большей частью отлично торгуют. Непременная принадлежность русских постоялых дворов: крытые навесы, встречаются в Сибири чрезвычайно редко[1]. »
« Alportado ĝis Tjumeno kaj forportado de tie de grandega kvanto de kargo sekvigis gravan evoluon en Tjumena distrikto de veturigista metio, nomata ĉie en Siberiojamŝĉina. Jamŝĉik [veturigisto] siberie nomiĝas ne nur homo, persone plenumanta poŝtotransportadon, sed ankaŭ veturigisto, transportanta varojn. Kontraktuloj-kamparanoj kaj negocistoj, okupiĝantaj pri transportado de kargo, ankaŭ nomiĝas jamŝĉik-oj — kun aldono de la vorto mastro. »
« Доставка до Тюмени и вывоз оттуда огромного количества клади имели следствием значительное развитие в Тюменском округе извозного промысла, называемого в Сибири повсеместно ямщиною. Ямщиком, по-сибирски, называется не только человек, лично отбывающий почтовую гоньбу, но и извощик, перевозящий товары. Подрядчики-крестьяне и купцы, принимающие на себя доставку клади, также называются ямщиками, — с прибавлением слова хозяин[2]. »
« Post Tomsko ekaperas vicoj da koĉoj, sekvantaj jen al Orienta Siberio, jen de tie. La unuaj transportas diversajn varojn, la duaj — sole teon. Siberiaj karavanoj inter Tomsko kaj Irkutsko estas de du tipoj: ĉevalaj kaj senĉevalaj; sed ne pensu la leganto ke la senĉevalaj karavanoj veturas je oksoj aŭ kameloj; ne, en la koĉoj estas jungitaj la samaj ĉevaloj, sed jen kio estas la afero: se veturigistoj (siberie, jamŝĉik) akceptis transporti trae, do rekte de Irkutsko al Tomsko aŭ reen, do ili estas ĉevalaj; se la varoj estas translokataj laŭvoje post 200 verstoj aŭ ĉirkaŭ tio, do ili estas senĉevalaj. Por la unuaj veturigado estas la ĉefa okupo, la duaj okupiĝas pri ĝi inter aliaj aferoj. Ĉe tiuj ĉevalaj, koĉoj, ĉevaloj kaj jungilaro ĝenerale estas en ordo, la duaj estas ekipitaj diverse, do estas bonaj, kaj estas forportu mian malfeliĉon. Sendinte la varojn kun ĉevalaj veturigistoj, la komercisto scias kiom kostos la transportado, oni respondecas pri malapero kaj alportos ĝustatempe. En la senĉevalaj karavanoj la prezojn dio kreas; eblas malgajni, eblas gajni; kaj se okazos malapero, eblas fari nenion. Oni mem kulpas: pro kio oni gardis malbone. Tempolimoj mankas. Sed kaze de bonaj cirkonstancoj senĉevala transportado povas kosti duonon de tiu ĉevala. Kompreneble ĉe la senĉevala karavano nepre sekvas la mastro mem aŭ komizo. »
« За Томском начинают попадаться обозы, следующие как в восточную Сибирь, так и оттуда. Первые везут всякую всячину, вторые — исключительно один чай. Сибирские обозы, между Томском и Иркутском, бывают двух видов: конные и бесконные; но да не подумает читатель, что бесконные обозы двигаются на волах или верблюдах; нет, в повозки запряжены точно так же лошади, но дело вот в чем: если извощики (по сибирски ямщики) взялись везти сквозную, т. е. прямо из Иркутска в Томск, или обратно, тогда они конные; если же товар перекладывают в дороге после 200 верст или около того, то бесконные. Для первых извоз есть главное занятие, а вторые — упражняются между делом. У конных повозки, лошади и упряжь вообще в исправности, вторых — со всячиной, т. е. бывают хорошие, а есть и унеси ты мое горе. Отправивши товар с конными ямщиками, торговец знает, что ему будет стоить перевозка, ему отвечают за пропажу и доставят к сроку. В обозах же бесконных цены Бог строит; можно прогадать, можно и выгадать; а случись пропажа, делать нечего. Сам виноват: зачем плохо караулил. Сроков никаких. За то, при благоприятных обстоятельствах бесконная доставка может обойтись вдвое дешевле конной. Разумеется само собою, что при бесконном обозе непременно следует или сам хозяин, или приказчик[3]. »
Veturigisto en Vikipedio
Veturigisto en Komuneja kategorio
