Regado de Nikolao la 2-a (Rusio) daŭris de la 20-a de oktobro (1-a de novembro) 1894, kiam li estis kronita kiel imperiestro de la Rusia imperio, ĝis la 2-a (15-a) de marto 1917, kiam li abdikis.
« Bedaŭrinde post surtroniĝo de Nikolao la 2-a kaj speciale post forigo de Vannovskij kaj Obruĉev la situacio draste ŝanĝiĝis. Aperis propraj al la karaktero de la juna caro ŝanceliĝoj jen al tiu, jen al alia flanko, kaj nova milita ministro Kuropatkin ne estis sufiĉe persista je siaj postuloj, nek ricevis sufiĉajn kreditojn kaj klopodis nur komplezi altrangulojn, eĉ se koste de la afero. »
« К сожалению, с воцарением Николая II и в особенности с удалением Ванновского и Обручева картина резко переменилась. Явились по свойству характера молодого царя колебания то в ту, то в другую сторону, а новый военный министр Куропаткин не был достаточно настойчив в своих требованиях, не получал достаточных кредитов и старался лишь угодить великим мира сего, хотя бы и в ущерб делу[1]. »
« Nerealigeblaj kaj nepripensitaj pacemaj tendencoj kondukis al la fatala por ni Haga Paca Konferenco, kiu nur ligis niajn manojn kaj bremsis nian militan disvolviiĝon. »
« Несбыточные и непродуманные миролюбивые тенденции привели к фатальной для нас Гаагской мирной конференции, которая лишь связала наши руки и затормозила наше военное развитие, тогда как Германия продолжала энергично усиливаться. А затем мы затеяли порт-артурскую чепуху, приведшую к печальной памяти — японской войне[2]. »
« [pri la Rusa-japana milito ] La malgajnita de ni milito, finiĝinta per revolucio de 1905—1907, estis terura por niaj armitaj fortoj je tiu senco, ke ni estis persiste preparantaj nin al la milito je la Okcidenta Fronto kaj samtempe malsingarde ludis kun fajro je Fora Oriento, kies fronto estis tute ne preparita de ni. Nur je la plej lasta momento antaŭ la Japana milito ni haste faris ion iel tiel, kalkulante nur iom timigi Japanion, sed certe ne militi kontraŭ ĝi. Kiam sekve de nia mallerta, infaneca politiko kaj ĉe fervora ekscitado fare de imperiestro Vilhelmo milito kontraŭ Japanio eksplodis, nia milita ministerio sin trovis sen mobiliza plano kaj sen plano de agado je tiu ĉi fronto. Oni povas diri certe ke tiu ĉi milito definitive malordigis ĉiujn niajn militfortojn kaj komplete detruis la tutan laboron de Vannovskij kaj Obruĉev. »
« Эта проигранная нами война, закончившаяся революцией 1905—1907 гг., была ужасна для наших вооруженных сил в том отношении, что мы готовились упорно к войне на Западном фронте и в то же время неосторожно играли с огнем на Дальнем Востоке, фронт которого нами совершенно не был подготовлен. Только в самое последнее перед японской войной время мы наспех сделали кое-что «на фуфу», рассчитывая лишь попугать Японию, но отнюдь с нею не воевать. Когда же вследствие нашей неумелой, ребяческой политики и при усердном науськивании императора Вильгельма война с Японией разразилась, наше военное министерство оказалось без плана мобилизации и без плана действий на этом фронте. Можно смело сказать, что эта война расстроила в корне все наши военные силы и разбила вконец всю работу Ванновского и Обручева[3]. »
« Dum jaroj de la |Japana milito kaj la unua revolucio, nia registaro klare substrekis kaj montris al la popolo, ke ĝi mem ne scias kion ĝi volas kaj kien ĝi iras. Ni komprenis tiun ĉi eraron sufiĉe malfrue, post anekso de Bosnio kaj Hercegovino, sed moralan preparadon de la popolo al la neevitebla eŭropa milito oni, mi diru eĉ ne preteratentis, pli ĝuste — malebligis. Se en la trupoj komandestro decidus klarigi al siaj subuloj ke nia ĉefa malamiko estas la germanoj, ke ili planas ataki nin kaj ke ni devas je ĉiuj fortoj prepari nin por rebati tiun atakon, tiu ĉi sinjoro estus tuj forpelita de militservo, eble eĉ juĝita. Eĉ pli malgrandajn ŝancojn havis lerneja instruisto edifi al siaj edukatoj amon al la slavoj kaj malamon al la germanoj. Li estus konsiderita danĝera tutslavisto, arda revoluciulo kaj ekzilita al Turuĥanska aŭ Narima regionoj. »
« В годы японской войны и первой революции наше правительство ясно подчеркнуло и указало народу, что оно само не знает, чего хочет и куда идет. Спохватились мы в своей ошибке довольно поздно, после аннексии Боснии и Герцеговины, но моральную подготовку народа к неизбежной европейской войне не то что упустили, а скорее, не допустили. Если бы в войсках какой-либо начальник вздумал объяснить своим подчиненным, что наш главный враг — немец, что он собирается напасть на нас и что мы должны всеми силами готовиться отразить его, то этот господин был бы немедленно выгнан со службы, если только не предан суду. Еще в меньшей степени мог бы школьный учитель проповедовать своим питомцам любовь к славянам и ненависть к немцам. Он был бы сочтен опасным панславистом, ярым революционером и сослан в Туруханский или Нарымский край[4]. »
« Rapide anstataŭigataj ministroj subestre de siaj ĉefministroj ne havis tempon almenaŭ ion fari, ĉar jam ili estis anstataŭataj per tiuj novaj. Plejparto de la ministroj estis nomumataj por administri tiajn ministeriojn, kiujn ili antaŭe tute ne konis, kaj ĉiu el ili devis komenci de konatiĝo kun la funkcioj, kiujn li devis plenumi. Sed fakte ankaŭ por tio ili ne havis tempon, ĉar ili plejparte devis okupiĝi pri lukto kontraŭ la Ŝtata Dumao kaj publika opinio por defendi sian ekziston. Ĉu estas mirinde se ĉe tiaj kondiĉoj regado de la ŝtato estis ĉiam pli kaj pli malbonф, kaj pro tio rekte suferis la armeo! »
« Быстро сменяющиеся министры со своими премьерами во главе не успевали что-либо завести, как уже заменялись новыми. Большинство министров назначалось управлять такими министерствами, которые им раньше были совсем неизвестны, и каждый из них должен был начинать с того, что знакомился с теми функциями, которые ему надо было исполнять. Но, в сущности, и на это у них времени не было, так как они главным образом должны были заниматься борьбой с Государственной думой и общественным мнением, чтобы отстоять свое существование. Что удивительного, если при этих условиях управление государством шло все хуже и хуже, а от этого непосредственно страдала армия![5]. »
« Konstanta anstataŭigado de ministroj, ofte ege stranga elekto de ministroj kaj ĉefministroj, ĥaosa regado de Rusio kun tiel nomataj senrespondecaj personoj forme de ĉiopovaj konsilantoj, senfinaj rakontoj pri Rasputin, imperiestrino Aleksandra Fjodorovna, Ŝtjurmer ktp ĉiujn nervozigis, oni povas diri, ke escepte de la soldata amaso, kiu plejparte estis inercia, la oficira korpuso kaj la tuta intelelktularo, kiu troviĝis en la armeo, rilatis al la registaro ekstreme malamikece. Ĉie senhezite oni diris ke tempas fini la malordojn, okazantajn en Peterburgo, kaj ke necesas establi respondecan ministerion. »
« Постоянная смена министров, зачастую чрезвычайно странный выбор самих министров и премьер-министров, хаотическое управление Россией с так называемыми безответственными лицами в виде всесильных советников, бесконечные рассказы о Распутине, императрице Александре Федоровне, Штюрмере и т. п. всех волновали, можно сказать, что за исключением солдатской массы, которая в своем большинстве была инертна, офицерский корпус и вся та интеллигенция, которая находилась в составе армии, были настроены по отношению к правительству в высшей степени враждебно. Везде, не стесняясь, говорили, что пора положить предел безобразиям, творящимся в Петербурге, и что совершенно необходимо установить ответственное министерство[6]. »
Regado de Nikolao la 2-a en Vikipedio
