Miĥail Znamenskij (naskiĝis la 26-an de majo 1833, Kurgano, Tobolska gubernio, la Rusia imperio — la 15-an de marto 1892, Tobolsko, Tobolska gubernio, la Rusia imperio) estas rusa verkisto, pentristo, karikaturisto, memoraĵisto, regionografo, arkeologo.
« [pri Ivan Jakuŝkin] Tio estis la sinjoro en tre malpeza peltmantelo kun mallonga kapuĉo, en konusa ĉapo el ŝafida felo sur la kapeto. Ĉe ambaŭ flankoj de lia akra ĝiba nazo brilis malhelaj rapidaj okuloj; la ridetanta bela buŝo lia estis konturita supre per nigraj lipharoj, kaj malsupre per eta, rekte subtranĉita kaprobarbo. Li similis nek al ekleziulo, nek al oficisto, la solaj du tipoj ĝis nun konataj al mi. »
« Это был господин в лёгонькой шубе с коротеньким капюшоном, в остроконечной мерлушечьей шапке на маленькой голове. По бокам его острого с горбом носа блестели тёмные быстрые глаза; улыбающийся красивый рот его обрамливался сверху чёрными усами, а снизу маленькой тупо срезанной эспаньолкой. Он не походил ни на духовного, ни на чиновника, единственно пока знакомые мне два типа. »
« [popola legendo pri la damnitaj paseroj] Kiam judojKriston al la kruco alnajlis, poste unu deziris lin ankaŭ per lanco piki, ekscii li deziris, ĉu li estas viva aŭ ne... iuj diris ke li estas viva, la aliaj ke li mortis. Sed la kolombo eksidis sur la krucon kaj komencis kveri: mortis... mortis. Tiuj diras: jen la birdo diras ke li mortis. Bone, li diris, se li mortis do ni iru: sed la pasero eksidis kaj komencis: viva... viva... viva. La judo do haltis kaj trapikis la flankon. Nu Kristo pro tio damnis la paseron. »
« Когда, значит, жиды Христа к кресту приколотили, потом один хотел его ещё копьём кольнуть, узнать, видишь ли, хотел: жив ли он али нет... одни, вишь ты, говорят, жив, а другие — умер. А голубь сел на крест-то да и воркует: умер... умер. Те говорят: вишь, птица сказывает, что умер. Ладно, говорит, коли умер, так пойдём: а воробей сел да начал: жив... жив... жив. Жид-то остановился да и проткнул бок-то. Ну, Христос и проклял воробья. »
« В длинной, с одним окном, передней встретили нас весёленькие девочка и низенький, толстенький господин с трубкой во рту и в таком же костюме, как и Лягушкин. Вся его фигура напоминала Наполеона Первого. »
« Tediĝinte je la malplena longa ĉefstrato de Polutorovsko, la okulo kun ĝuo haltis je du betulaj boskoj, etendiĝintaj ambaŭflanke de la vojo por ellasi la freneziĝintan polutorovskanon sur la kampojn de nia, al ĉiuj konata simpla rusa naturo. Speciale bela estis la maldekstra bosko. Antaŭ ĝi, kvazaŭ konturita per cirkelo, kuŝis lageto je kiu kvazaŭ en spegulo rigardis la arboj kun supraĵoj kovritaj je nestoj de monedoj. Sur la bordo de tiu ĉi lago, sin kaŝinte inter la arboj, nigris malnova disfalinta konstruaĵo kun balkonoj kaj terasoj, kies ĉizitaj balustroj venis al posedo de juna generacio de la najbara vilaĝo — Karnauŝka [Borovuŝka] — kaj estis uzataj de ili por trafi gorodki. »
« Наскучив пустынной длинной главной улицей Полуторовска, глаз с удовольствием останавливался на двух берёзовых рощах, раздвинувшихся по обеим сторонам дороги, чтобы выпустить очумевшего полуторовца на поля нашей, всем известной, незатейливой русской природы. Особенно хороша была левая роща. Перед ней, словно очерченное циркулем, лежало небольшое озерко, в которое, как в зеркало, смотрелись деревья с вершинами, усеянными гнёздами галок. На берегу этого озера, приютившись между деревьями, чернело старинное, развалившееся здание с балконами и террасами, от которых точёные балясины поступили во владение молодого поколения соседней деревеньки — Карнаушки — и употреблялись им для сбивания городков. »
« [pri Gotard Sobański] Ne senspure pasis al li la vivo: pluraj grizaj haroj arĝentis sur liaj tempioj, pluraj profundaj haŭtsulkoj kuŝis sur lia nealta frunto, kaj en la belaj okuloj liaj estis esprimo, kapabla pensigi spertan psikiatron. Malkvietaj jaroj lasis al li netuŝita nur lian grandegan forton: lia fera bastono estis manipulebla de ne multaj, kaj kun ĝi li ne disiĝis eĉ enlitiĝante, ĉar lia perturbita imago kreis por li diversajn atencojn kontraŭ lia vivo. »
« Небесследно прошла для него жизнь: не один седой волос серебрил его виски, не одна глубокая морщина лежала на невысоком его лбу, и в красивых глазах его было выражение, могущее заставить задуматься опытного психиатра. Тревожные годы оставили ему нетронутой только его громадную силу: его железная палка не всякому была под силу, и с ней он не разлучался даже ложась спать, так как расстроенное воображение его представляло ему разные покушения на его жизнь. »
« [pri vespero en la domo de Matvej Muravjov-Apostol] Sur teraso apud la jam konata al ni griza dometo de Muraŝjov [Matvej Muravjov-Apostol], estis liaj kutimaj dimanĉaj gastoj. Muraŝjov mem umis apud samovaro kaj parolis ke neniu scius fari la kafon tiel kiel faros ĝin li, kvankam rideto de Matrjona Kondratjevna, lia edzino, metis etan ombron de la dubo sur lian fanfaronon. Malalta maljuna sinjoro en rufa garbosimila peruko, ligita per rubando sub mentono, en frako de la dezajno de la jaro 12 [1812], kun mallonga pipo en la buŝo [Vasilij Tizengauzen] flegme rigardis ŝaktabulon, sur kiu partnero lia Kabanskij [Gotard Sobański] ĵus movis la damon. Dmitrij Ivanoviĉ Laguŝkin sidis sur balustrado de la teraso, argumentante al la umantaj apud li infanoj ke kien trairos la kapo, tien trairos la tuta korpo. Stimula kaŭzo de la aforismo estis dikventra knabo, frato de la edzino de Muraŝjov, fiksiĝinta inter balustroj de la balustrado. Du aliaj knaboj atendis sukcesan finon de tiu ĉi afero por ke ili mem faru same. En la angulo, sur ligna verda benko sidis mastrino de la domo Vasilisa Aleksandrovna Kandalceva [Aleksandra Jentalceva] kaj Ilja Jakovleviĉ — juna ĉefpastro. La kafo estis preta kaj ĉiuj trovis ĝin vere bonega. »
« На террасе, примыкающей к известному уже нам серенькому домику Мурашёва, были его обычные воскресные гости. Сам Мурашёв возился около самовара и вёл речь о том, что никто не сумеет сварить кофе так, как сварит его он, хотя улыбка Матрёны Кондратьевны, жены его, и налагала малую тень сомнения на его самохвальство. Низенький пожилой господин, в рыжем сноповидном парике, привязанном ленточкой под подбородком, во фраке покроя 12-го года, с коротенькой трубкой во рту, флегматически смотрел на шахматную доску, на которой партнёр его Кабаньский только что двинул ферзя. Дмитрий Иванович Лягушкин сидел на перилах террасы, доказывая возящимся около него детям, что, куда пролезет голова, туда пройдёт и всё тело. Понудительной причиной афоризма был пузатый мальчуган, брат жены Мурашёва, застрявший между балясинами перил. Двое других мальчиков ожидали благополучного исхода этого дела, чтобы самим сделать то же. В углу, на деревянной зелёной скамье сидели хозяйка дома Василиса Александровна Кандальцева и Илья Яковлевич — молодой протопоп. Кофе был готов, и все нашли его действительно отличным. »
« [pri la decembristoj en Jalutorovsko] Oni devis kaŝi la tutan malĝojon en si mem, kio nevole faris ilin nervozaj kaj incitemaj. Post granda malĝojo sekvis serio da pinglaj pikoj, venintaj de homoj, venĝantaj sian malklerecon al ili, starantaj tiurilate tiel alte. Kaze de sendependa pozicio tiuj ĉi homoj traktus tiujn ĉi etajn kaj malpurajn ofendojn kun malestimo, sed nun iujn tio frenezigis. »
« Приходилось таить всё горе в себе самих, что невольно делало их нервно-раздражительными. За крупным горем следовал ряд булавочных уколов, сыпавшихся от людей, вымещавших своё невежество на них, стоящих так высоко в этом отношении. При независимом положении эти люди отнеслись бы к мелким и грязным оскорблениям с презрением, но теперь это иных доводило до сумасшествия. »
« [pri Matvej Muravjov-Apostol] La sangvina Ivan Matvejeviĉ estis pura franco de la bona malnova tempo, pasiema kaj rapide transiranta de sia spleno al la plej senzorgema gajo [...] »
« Сангвинический Иван Матвеевич был чистейший француз старого доброго времени, увлекающийся и быстро переходящий от хандры к самому беззаветному веселью [...]. »
« [pri la decembristoj en Jalutorovsko] La polutorovska rondeto, ne dezirante malĝojigi siajn forajn amikojn, en siaj leteroj ĉiam evitis rakonti pri lokaj perturboj, trafantaj ĝin, kaj per tio setlis en siaj amikoj konvinkon, ke Polutorovsko estas paradizo kaj ke ilia vivo estas tiel feliĉa kiel nur eblas en ilia situacio, kaj transloĝiĝi al ili estis revo de multaj. »
« Полуторовский кружок, не желая огорчать далёких друзей, в своих письмах всегда обходил туземные дрязги, выпадающие на его долю, и тем самым поселил в своих друзьях убеждение, что Полуторовск — рай и что жизнь их так счастлива, как только возможно в их положении, и переселиться к ним было мечтою многих. »
— Miĥail Znamenskij, Malaperintaj homoj [1872][10]
« [pri Ivan Jakuŝkin] Laguŝkin eniris sian ĉambron, pli similan al kajuto ol al la ĉambro, kaj, ekbruliginte la kandelon, lumigis tutan sian kajuton. Ĝiaj muroj estis tegitaj per nigra kalikoto, sur kiu draste elstariĝis en la fronta angulo arte ellaborita busto de bela virino — tio estis la busto de lia edzino. Inter la fenestroj, super la skribotablo, pendis du infanaj portretoj — tio estis liaj infanoj. Super ili estis eta breto kun libroj, eta kupra ikono — verko de malnovaj grandaj majstroj de Italio. Jen ĉiuj ornamaĵoj de la Laguŝkin-kabano. Sed, enirante tiun ĉi ĉambron, kiel esprimiĝis unu ŝatanto de alegorioj, oni sentas kvazaŭ oni enrigardis la koron de Laguŝkin mem. »
« Лягушкин вступил в свою комнату, более похожую на каюту, чем на комнату, и, засветив свечу, осветил всю свою каюту. Стены её были обтянуты чёрным коленкором, на котором резко выдавался в переднем углу артистической работы бюст красивой женщины — это был бюст его жены. Между окон, над письменным столом, висели два детских портрета — это были его дети. Над ними полочка с книгами, барометр, небольшая иконка на меди — работа старых великих мастеров Италии. Вот и все украшения лягушкинского логовища. Но, входя в эту комнату, как выразился один любитель аллегорий, чувствуешь, словно заглянул в сердце самого Лягушкина. »
— Miĥail Znamenskij, Malaperintaj homoj [1872][11]
« [pri malnovritanoj en Jalutorovsko] Sanaj vizaĝoj kun grandaj densaj barboj, pendantaj lipharoj kaj elfrizita kaposupro, dikaj grizaj kaftanoj kun faldoj kaj kupraj blovitaj butonoj tuj prezentis ilin kiel lokajn skismulojn. Inteligentaj kaj rezolutaj rigardoj iliaj komprenigis ke tio estas la homoj, kiuj ne hezitos en iu momento kolektiĝi en la domo kaj bruligi sin por la gloro de dio. »
« Здоровые лица с окладистыми бородами, нависшими усами и стриженой маковкой на голове, толстые серые кафтаны со сборками и с медными дутыми пуговицами сразу рекомендовали их туземными раскольниками. Умные и решительные взгляды их давали понять, что это люди, которые не задумаются в одно прекрасное время собраться в избе и сжечь себя во славу божию. »
— Miĥail Znamenskij, Malaperintaj homoj [1872][12]
« [pri knaba lernejo de Ivan Jakuŝkin] Laguŝkin de frumatene estis okupita: sterninte sur la planko de sia kajuto littukon, li estis gluanta fajne faritan de li mem globuson por la estonta, rapide progresanta sur la katedrala tereno, lernejo. Ne li sola estis laboranta por ĝi: Muraŝjov [Matvej Muravjov-Apostol] estis gluanta kartonon por tabelo; Ilja Jakovleviĉ [Stefan Znamenskij], elstaranta per bela skribmaniero, estis kaligrafanta gramatikon, aritmetikon, geografion kaj bazajn regulojn de mekaniko; Kandalceva [Aleksandra Jentalceva] estis trikanta silkajn ŝnuretojn por la globuso, montriloj ktp. Kalikota kovrilo kun kvastoj por la terglobo jam estis delonge preta ĉe ŝi. »
« Лягушкин с раннего утра был занят делом: разостлав на полу своей каюты простыню, он клеил изящно приготовленный им самим глобус для будущей, быстро подвигающейся в соборной ограде, школы. Не один один трудился для неё: Мурашёв клеил картон для таблицы; Илья Яковлевич, отличающийся хорошим почерком, каллиграфировал грамматику, арифметику, географию и первоначальные правила механики; Кандальцева вязал шёлковые шнурки для глобуса, указок и проч. Коленкоровый чехол с кистями для земного шара у неё уже давно готов. Кабаньский точил вешалки для детских шуб и шапок; словом, все друзья были заняты приготовлением к школе. »
— Miĥail Znamenskij, Malaperintaj homoj [1872][13]
« [pri Jevgenij Obolenskij] [...] sufiĉe maldika sinjoro, iom kurbiĝinta, en griza mallonga palto, kun etaj, similaj al komoj, malhelaj vangoharoj, inter kiuj lokiĝis iom longa kvieta vizaĝo [...] »
« [...] довольно тонкий господин, немного сгорбленный, в сером коротеньком пальто, с маленькими, похожими на запятые, светлыми бакенбардами, между которыми помещалось длинноватое кроткое лицо [...]. »
— Miĥail Znamenskij, Malaperintaj homoj [1872][14]
« [pri Ivan Puŝĉin] [...] tiu ĉi estis pli alta ol la princo [Jevgenij Obolenskij] kaj verŝajne trioble pli dika. La vizaĝtrajtoj estis grandaj, la helbluaj okuloj gaje rigardis de sub la dikaj palpebroj, la helaj haroj obstine ne deziris kuŝi laŭ ordono de kombilo, sed, leviĝinte super la rekta frunto, sin metis trans ĝi antaŭen kvazaŭ arko; sub la larĝa nazo la helaj lipharoj kuŝiĝis sur la supran lipon, ankaŭ kiel arko; de sub alta kravato, senzorgeme nodita, elstariĝis larĝaj falditaj kolumoj de ĉemizo. Rigardinte lian tutan figuron, oni povis kuraĝe diri ke li malmulte zorgas pri ĝi. »
« [...] этот был выше князя и, пожалуй, втрое толще. Черты лица крупные, голубые глаза весело выглядывали из-под толстых век, светлые волосы никак не хотели лежать по указанию гребёнки, но, поднявшись над прямым лбом, перекидывались аркой вперёд; под широким носом светлые усы ложились на верхнюю губу, тоже выгибом; из-за высокого галстука, небрежно повязанного, выходили широкие отложные воротнички рубашки. Взглянув на всю его фигуру, смело можно было сказать, что он мало заботился о ней. »
— Miĥail Znamenskij, Malaperintaj homoj [1872][15]
« [pri enketado kun torturado] Kaj oni komencis malkaŝi la veron. Se vi ne havas ŝnuregojn anstataŭ nervojn, do neniam iru apud loko kie estas malkaŝata la vero, kaj se vi tamen ne povas eviti ĝin, do hastu preteriri ĝin je la tempo, kiam tie okazas nuraj admonoj, do kruda insultado kaj vangofrapoj. Hastu preteriri, ĉar post unu minuto aŭdiĝos kriegoj, tiaj kriegoj ke ili preter viaj oreloj kvazaŭ akra segilo glitos laŭ via koro kaj por jardekoj restos en via memoro, kuru plej rapide, ĉar nun la enketistoj postulos vodkon kun salo, surverŝos la turmentitan per vergoj korpon de la pridemandata persono kaj komenciĝos novaj turmentoj. »
« И начали открывать истину. Если у вас не канаты вместо нервов, то не ходите никогда мимо того места, где открывается истина, а если вам уж нельзя миновать его, то спешите пройти в то время, когда там происходят одни только увещевания, то есть грубая брань и пощёчины. Спешите же пройти, а то ещё минута — и раздадутся вопли, такие вопли, что они, минуя ваши уши, как острая пила скользнут по вашему сердцу и на десятки лет останутся в вашей памяти, бегите скорее, а то сейчас следователи спросят водки с солью, польют истерзанное розгами тело допрашиваемого и начнутся новые истязания. »
— Miĥail Znamenskij, Malaperintaj homoj [1872][16]
« [pri Ivan Puŝĉin] Ĉiuj sciis ke letero de Guŝĉin al guberniaj amikoj [decembristoj en Tobolsko] estas jam duono de la afero. Sciis tion ankaŭ polutorvskanoj [jalutorovskanoj] kaj baldaŭ post lia alveno al tiu ĉi urbo [Jalutorovsko] ĉiuj ofenditaj, humiligitaj, veantaj kaj indignintaj ekfluis al li kiel al advokato. Post certiĝi ke la afero, pri kiu oni petas lin, estas laŭleĝa aŭ humana, Guŝĉin prenis la plumon kaj letero post letero flugis kvazaŭ bomboj; kaj fine li gratulis sin pri la venko. Speciale malfacile estis por li solvi la aferon de Uljana Fjodorovna. Uljana Fjodorovna estis maljuna fraŭlino, rimarkinda per sia malbeleco, ŝi petis pension kaj kelkfoje alfrontis rifuzon. Guŝĉin finfine post ĉiuj siaj sensukcesaj mesaĝoj, konvinkis ŝin memstare veturi al la gubernia urbo [Tobolsko] kaj persone disporti liajn leterojn. "Kompatu min", skribis li, "mi estis tiel certa ke vi uzos ĉiujn fortojn por gajni la laŭleĝan aferon de tiu ĉi fraŭlino ke mi promesis al ŝi kaze de malsukceso edziĝi al ŝi por ŝia vivnutrado. Rigardu ŝin, teruriĝu kaj savu vian amikon!" La amikoj teruriĝis kaj la aferon Uljana Fjodorovna gajnis. »
« Все знали, что письмо Гущина к губернским друзьям есть уже половина дела. Знали это полуторовцы, и вскоре после его прибытия в этот город всё оскорблённое и униженное, охающее и негодующее начало стекаться к нему, как к адвокату. Уверившись, что дело, о котором его просят, есть законное или гуманное, Гущин брался за перо, и письмо за письмом летели как бомбы; и в конце концов он поздравлял себя с победой. Особенно трудно было выхлопотать ему дело Ульяны Фёдоровны. Ульяна Фёдоровна была старая девица, замечательная своим безобразием, хлопотала она о пенсии и несколько раз получала отказ. Гущин, в конце всех своих безуспешных посланий, убедил её ехать самоё в губернский город и лично разнести его письма. "Сжальтесь, — писал он, — надо мной, я так был уверен в том, что вы употребите все силы, чтобы выиграть законное дело этой девицы, что дал сллово в случае неудачи жениться на ней для её прокормления. Взгляните на неё, ужаснитесь и спасите вашего друга!" Друзья ужаснулись, и дело Ульяна Фёдоровна выиграла. »
— Miĥail Znamenskij, Malaperintaj homoj [1872][17]
« [pri diferenco inter decembristoj en Tobolsko kaj Jalutorovsko] Se en Jalutorovsko oni amuziĝis, juĝis kaj priparolis, do en Tobolsko oni ankaŭ amuziĝis, sed pli kredis, kredis ĉion kaj al ĉiuj. »
« Если в Ялуторовске веселились, судили и рядили, то в Тобольске тоже веселились, но более веровали и верили, веровали всему и верили всем. »
— Miĥail Znamenskij, Tobolsko en la kvardekaj jaroj [1884][18]
« [pri Pjotr Svistunov] Tiu ĉi estis eta, vigla, bele vestita sinjoro. Lia figureto kvazaŭ eliris francan ilustraĵon, kie ĝi reprezentis tipon de la vera parizano. »
« Последний был маленький, живой, комильфотно гарнированный господин. Его фигурка словно вырвалась из французской иллюстрации, где она представляла тип истого парижанина. »
— Miĥail Znamenskij, Tobolsko en la kvardekaj jaroj [1884][19]
« [...] de magraj rusiaj nutraĵoj ekfluis al grasaj paŝtejoj niaj oficistoj, fremdaj al nia regiono homoj, ili ne interesiĝis pri nia historio, sed nur pri kiel grasiĝi kaj denove malaperi en Rusio. Eĉ malpli da simpatioj havis alia grupo, veninta ĉi tien kontraŭvole — la grupo de ekzilitoj. »
« [...] с тощих российских кормов потянулись на тучные пажити наши служилые, краю нашему чуждые люди, им не было дела до истории нашей — лишь бы им нагулять себе тело и снова исчезнуть в России. Ещё меньше симпатий питал другой слой, прибывший сюда поневоле, — слой ссыльных. »
— Miĥail Znamenskij, Historiaj ĉirkaŭaĵoj de Tobolsko [1891][20]
« [...] en la urbo Berjozovo (nuntempe en Omsko) troviĝas antikva standardo de Jermak — tio estas granda kvadrata standardo kun la kampoj 2 arŝinoj 6 verŝokoj [168,91 cm]; sur unu ĝia flanko estas bildigita la ĉefanĝelo Mikaelo sur ruĝa flugilhava ĉevalo, trafanta per lancodiablon kaj faliganta domojn kaj turojn al ondoj, sur la alia — Sankta Demetrio [de Tesaloniko] sur malhelverda ĉevalo, faliganta per lanco al abismo Kuĉumon sur blanka ĉevalo. La materialo, farboj kaj la pentromaniero mem — ĉio ĉi estas sendube antikva kaj odoras je jarcentoj, restas nur por niaj saĝuloj decidi: ĉu en la bildigo de Sankta Demetrio estis antaŭsento de la ikonfaristo ke ĝuste en tiu ĉi tago Kuĉum falos, aŭ Jermak ordonis bilidigi tiun ĉi standardon jam poste, memore al okupo de la urbo Sibir? »
« [...] в г. Берёзове (ныне в Омске) хранится древнее знамя Ермака — это большая квадратная хоругвь с полями 2 арш. 6 вер.; на одной стороне её изображён архангел Михаил на красном крылатом коне, поражающий копьём дьявола и низвергающий дома и башни в волны, на другой — св. Дмитрий на тёмно-зелёной лошади, низвергающий копьём в пропасть Кучума на белой лошади. Материя, краски и самый пошиб письма — всё это положительно древнее и пахнет веками, остаётся решить мудрецам нашим: в изображении св. Дмитрия было ли предчувствие иконописца, что именно в этот день Кучум падёт, или Ермак поручил изобразить это знамя уже после, в память взятия города Сибири? »
— Miĥail Znamenskij, Historiaj ĉirkaŭaĵoj de Tobolsko [1891][21]
Biografio en Vikipedio
Plurmedioj en Komuneja kategorio
